سوره نمل — آيت 34

1) لفظن جي معنيٰ:

• الْمُلُوكَ: بادشاهه، حڪمران.
• قَرْيَةً: ڳوٽ، شهر، آبادي.
• أَفْسَدُوهَا: ان کي برباد ڪيو، تباهه ڪيو.
• أَعِزَّةَ: عزت وارا، سردار، معزز ماڻهو.
• أَذِلَّةً: ذليل، خوار، بي عزت.
• وَكَذَٰلِكَ: ۽ اهڙي طرح، ائين ئي.
• يَفْعَلُونَ: اهي ڪندا آهن.

2) تفسير:

ملڪه بلقيس پنهنجي درٻارين کي سليمان عليه السلام سان جنگ جي خراب نتيجي کان آگاهه ڪندي چيو ته بادشاهه جڏهن ڪنهن ڳوٺ يا شهر تي زور سان قبضو ڪندا آهن ۽ ان ۾ داخل ٿيندا آهن ته ان کي تباهه ۽ برباد ڪري ڇڏيندا آهن، ماڻهن کي قتل ڪندا آهن، مال لُٽيندا آهن ۽ انهن جي عزت وارن سردارن ۽ وڏن ماڻهن کي خوار ۽ ذليل بڻائي ڇڏيندا آهن. اهو ئي انهن جو هميشه جو طريقو آهي، ته جيئن ماڻهن جي دلين ۾ رعب ۽ دهشت پيدا ٿئي ۽ اهي انهن جي اڳيان جهڪي وڃن. پوءِ الله تعاليٰ ملڪه بلقيس جي ان ڳالهه کي سچو قرار ڏنو ۽ فرمايو ته بادشاهه واقعي اهڙو ئي ڪم ڪندا آهن، جيئن هن چيو هو.

3) فائدا ۽ سبق:

• دانائي ۽ دور انديشي: ملڪه بلقيس جي ان ڳالهه مان سبق ملي ٿو ته مشڪل فيصلي کان اڳ سوچ ويچار ڪرڻ ۽ نتيجن تي غور ڪرڻ عقلمندي آهي.
• جنگ جي تباهي: جنگ ۽ زور زبردستي صرف تباهي ۽ بربادي آڻيندي آهي، ان کان بچڻ جي ڪوشش ڪرڻ گهرجي.
• عزت ۽ ذلت الله جي هٿ ۾ آهي: حقيقي عزت ۽ ذلت جو مالڪ الله تعاليٰ آهي، ان ڪري انسان کي الله تي ڀروسو رکڻ گهرجي، نه ته ظالمن جي زور تي.
• قرآن جي سچائي: قرآن مجيد ۾ بيان ڪيل تاريخي حقيقتون اڄ به سچيون آهن، جيڪو قرآن جي الهي ڪتاب هجڻ جو ثبوت آهي.
• اسلام ۾ امن ۽ انصاف: اسلام زور زبردستي ۽ ظلم کي رد ڪري ٿو ۽ امن، انصاف ۽ ڀائيچاري جو درس ڏئي ٿو، جيڪو هر انسان لاءِ ڀلائي ۽ سلامتي جو رستو آهي.