Ан-Намль сүресі — Аят 34

1. Сөздердің мағынасы:

• الْمُلُوكَ — патшалар, билеушілер.
• قَرْيَةً — қала, елді мекен.
• أَفْسَدُوهَا — оны бүлдірді, қиратты.
• أَعِزَّةَ — абыройлы, құрметті адамдар.
• أَذِلَّةً — қорланған, төмендетілген адамдар.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Саба патшайымы Билқис өз қауымына Сүлейменге (ғ.с.) қарсы соғыс ашудың қауіпті екенін ескертіп, былай деді: патшалар бір қалаға әскерімен күшпен, зорлықпен кірсе, оны бүлдіреді — тұрғындарын өлтіреді, мал-мүлкін талап-тонайды, үйлерін қиратады. Сондай-ақ сол қаланың абыройлы, беделді адамдарын қорлап, төмендетіп, құлға айналдырады. Бұл — патшалардың әдеттегі тұрақты жолы: олар халықты өзіне бағындыру және қорқынышпен үрейлендіру үшін осылай істейді. Билқис осы сөздерімен өз халқын Сүлейменмен соғыспауға шақырды және оған бағалы сыйлықтар жіберіп, оның не істейтінін күтуді ұсынды. Аллаһ Тағала бұл патшайымның сөзін растап: «Олар дәл осылай істейді» — деді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ислам діні адамдарды әділетсіздікке, зорлық-зомбылыққа және бүліншілікке қарсы ескертеді. Соғыс пен күш көрсету тек бүліну мен қорлық әкеледі.
• Ақылды, парасатты адамдар үлкен шешім қабылдар алдында салдарын ойлап, бейбіт жолды іздейді. Билқис патшайымның сыйлық жіберуі — соғыстың орнына келіссөз бен бейбіт шешімді таңдаудың үлгісі.
• Аллаһ Тағала тарихтағы оқиғаларды нақты біледі және Ол өз кітабында адамдарға өткеннен ғибрат алуға шақырады.
• Құран — тек ғибадат кітабы ғана емес, ол өмірдің барлық саласында дұрыс жол көрсететін, ақыл мен парасатқа шақыратын кітап. Оны оқып, үйрену — бақыт пен тыныштыққа жетудің жолы.