قصص سۈرىسى — ئايەت 19

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «يَبْطِشَ»: كۈچ ئىشلىتىپ تۇتۇش، زەربە بېرىش.
• «جَبَّارًا»: زوراۋان، ھەددىدىن ئاشقۇچى، كىشىلەرگە زۇلۇم قىلغۇچى.
• «الْمُصْلِحِينَ»: ئىسلاھات قىلغۇچىلار، كىشىلەر ئارىسىدا تۈزىتىش ۋە ياراشتۇرۇش قىلغۇچىلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

مۇسا ئەلەيھىسسالام مىسىردا ياشاۋاتقان مەزگىلدە، بىر كۈنى بىر ئىسرائىلىيەلىك بىلەن بىر قىبتىي (پىرئەۋن قەۋمىدىن بولغان) كىشى ئۇرۇشۇپ قالدى. ئىسرائىلىيەلىك مۇسادىن ياردەم سورىدى. مۇسا ئەلەيھىسسالام ئىسرائىلىيەلىككە بولغان ئىچ ئاغرىتىشى ۋە غەزىپى تۈپەيلىدىن، قىبتىيغا زەربە بېرىش ئۈچۈن قولىنى سۇندى. ئەمما ئىسرائىلىيەلىك كىشى مۇسانىڭ غەزىپىنى كۆرۈپ، مۇسا ئۇنى ئۆلتۈرمەكچى بولۇۋاتىدۇ دەپ ئويلىدى ۋە قورقۇپ كەتتى. شۇ چاغدا ئۇ مۇساغا: «ئى مۇسا! كەچۈرگەن كۈنى بىر كىشىنى ئۆلتۈرگەندەك، مېنىمۇ ئۆلتۈرمەكچىمۇسەن؟ سەن پەقەت زېمىندا زوراۋانلىق قىلىدىغان، كىشىلەرگە زۇلۇم قىلىدىغان بىر كىشى بولۇشنى خالايسەن، كىشىلەر ئارىسىدا تۈزىتىش ۋە ياراشتۇرۇش قىلىدىغان ئىسلاھاتچىلاردىن بولۇشنى خالىمايسەن» دېدى.

بۇ سۆزلەر ئارقىلىق ئىسرائىلىيەلىك كىشى مۇسانىڭ ئالدىنقى كۈنى بىر قىبتىينى ئۆلتۈرگەنلىكىنى ئاشكارا قىلىپ قويدى. بۇ سۆزلەرنى ئاڭلىغان باشقا كىشىلەرمۇ ئۆلتۈرۈش ۋەقەسىنىڭ كىم تەرىپىدىن قىلىنغانلىقىنى بىلىپ قالدى. ئاخىرىدا بۇ خەۋەر پىرئەۋنگە يېتىپ باردى، پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمى مۇسانى ئۆلتۈرمەكچى بولدى. شۇنىڭ بىلەن مۇسا ئەلەيھىسسالام مىسىردىن ھىجرەت قىلىشقا مەجبۇر بولدى.

بۇ ئايەتتىن ئالىمىز:

• غەزەپ ۋە ئاچچىقلىنىش ئادەمنى توغرا ئويلىماسلىققا ۋە خاتا قارار چىقىرىشقا ئېلىپ بارىدۇ، شۇڭا مۇسۇلمان غەزىپىنى تىزگىنلىشى كېرەك.
• زوراۋانلىق ۋە زۇلۇم قىلىش ئىسلامدا قاتتىق چەكلەنگەن بولۇپ، مۇسۇلمان ھەمىشە ئىسلاھات ۋە ياراشتۇرۇش تەرەپدارى بولۇشى لازىم.
• ئادەمنىڭ سىرىنى ئاشكارا قىلىش ۋە باشقىلارنىڭ گۇناھىنى يۈزىگە ئېيتىش، كۆپىنچە زىيانلىق ئاقىۋەتلەرگە سەۋەب بولىدۇ.
• ئاللاھ تائالا ئۆز پەيغەمبەرلىرىنى قوغدايدۇ ۋە ئۇلارنىڭ ھاياتىنى ھېكمەت بىلەن باشقۇرىدۇ.

ئى مۇسۇلمان قېرىنداشلار! بىز بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىپ، غەزىپىمىزنى تىزگىنلەيلى، زوراۋانلىقتىن يىراق تۇرايلى، ھەمىشە ئىسلاھات ۋە ياخشىلىق تەرەپدارى بولايلى. ئاللاھ تائالا بىزنى ئىسلاھاتچىلاردىن قىلسۇن ۋە زوراۋانلىقتىن ساقلىسۇن.