قصص سۈرىسى — ئايەت 20

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «أَقْصَى الْمَدِينَةِ»: شەھەرنىڭ ئەڭ چېتى، يىراق تەرىپى.
• «يَسْعَىٰ»: تېز مېڭىپ، ئالدىراپ كەلمەك.
• «الْمَلَأَ»: قەۋمنىڭ چوڭلىرى، ئەشراپلىرى، ئابرۇيلۇق كىشىلىرى.
• «يَأْتَمِرُونَ»: مەسلىھەتلىشىپ، بىرلىكتە پىلان قۇرۇپ، تىل بىرىكتۈرمەك.
• «النَّاصِحِينَ»: سەمىمىي نەسىھەت قىلغۇچىلار، ياخشىلىقنى ئويلايدىغانلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇسا ئەلەيھىسسالامغا بولغان رەھمىتىنى ۋە ئۇنىڭ ھاياتىنى ساقلاپ قېلىش ئۈچۈن قانداق ئىلتىپات قىلغانلىقىنى بايان قىلىدۇ. پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى ئەشراپلار مۇسا ئەلەيھىسسالامنى ئۆلتۈرۈش ئۈچۈن تىل بىرىكتۈرۈپ، مەسلىھەتلىشىپ پىلان قۇرۇشقان ئىدى. بۇ خەۋەر شەھەر ئىچىدە تارقالغاندا، شەھەرنىڭ ئەڭ يىراق بىر چېتىدىن بىر مۇئمىن كىشى ئالدىراپ-تېنەپ كېلىپ، مۇسا ئەلەيھىسسالامغا خەۋەر يەتكۈزدى. ئۇ: «ئى مۇسا! پىرئەۋننىڭ چوڭلىرى ۋە ئەشراپلىرى سېنى ئۆلتۈرۈش ئۈچۈن مەسلىھەتلىشىپ، تىل بىرىكتۈرۈپ پىلان قۇرۇۋاتىدۇ. شۇڭا دەرھال بۇ شەھەردىن چىقىپ كەت. مەن سەن ئۈچۈن سەمىمىي نەسىھەت قىلغۇچىلاردىنمەن، ساڭا ياخشىلىقنى ئويلايمەن» دېدى.

بۇ ئايەت بىزگە نۇرغۇن ھېكمەتلەرنى ئۆگىتىدۇ:

بىرىنچىدىن، ئاللاھ تائالا ئۆزى خالىغان بەندىسىنى قوغدايدۇ ۋە ئۇنىڭغا ياردەم قىلىش ئۈچۈن تۈرلۈك سەۋەبلەرنى تەييارلايدۇ. مۇسا ئەلەيھىسسالامغا ياردەم قىلىش ئۈچۈن بىر مۇئمىن كىشىنى ئىلھام بېرىپ، ئۇنى شەھەرنىڭ يىراق بىر چېتىدىن ئالدىراپ كەلتۈردى. بۇ ئاللاھنىڭ مۇئمىن بەندىلىرىگە بولغان مېھرىبانلىقىنىڭ ئىپادىسىدۇر.

ئىككىنچىدىن، بۇ ئايەت مۇئمىنلەرنىڭ بىر-بىرىگە ياردەم قىلىشى، ياخشىلىقنى ئەمر قىلىشى ۋە بىر-بىرىنى خەتەردىن ئاگاھلاندۇرۇشى كېرەكلىكىنى كۆرسىتىدۇ. ئۇ مۇئمىن كىشى مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ھاياتىغا خەتەر يېقىنلاشقاندا، ئۆزىنىڭ بىخەتەرلىكىنى ئويلاپ قالماي، ئۇنىڭغا ياردەم قىلىش ئۈچۈن ئالدىراپ كەلدى. بۇ ھەقىقىي ئىمان ۋە ئىسلام قېرىنداشلىقىنىڭ ئۈلگىسىدۇر.

ئۈچىنچىدىن، بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، زۇلۇم ۋە زوراۋانلىق قارشىسىدا تۇرۇش، ھەققانىيەت ئۈچۈن تىرىشىش ھەر بىر مۇئمىننىڭ بۇرچىدۇر. پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكىلەر زۇلۇم قىلىپ، ھەقسىز ئادەم ئۆلتۈرۈشكە پىلان قۇرۇۋاتقاندا، ئۇ مۇئمىن كىشى بۇنىڭغا قارشى تۇرۇپ، ھەققانىيەتنى قوغداش ئۈچۈن ھەرىكەت قىلدى.

تۆتىنچىدىن، بۇ ئايەت بىزگە نەسىھەتنىڭ قانداق بولۇشى كېرەكلىكىنى كۆرسىتىدۇ. ئۇ كىشى مۇسا ئەلەيھىسسالامغا نەسىھەت قىلغاندا، ئۇنىڭغا ئەڭ ياخشى يولنى كۆرسىتىپ، ئۇنىڭ ھاياتىنى ساقلاپ قېلىش ئۈچۈن دەرھال شەھەردىن چىقىپ كېتىشنى تەۋسىيە قىلدى. بۇ سەمىمىي نەسىھەتنىڭ ۋە ياخشىلىقنى ئويلاشنىڭ ئۈلگىسىدۇر.

بۇ ئايەت بىزگە يەنە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئاللاھ تائالا ھەر قانداق قىيىنچىلىق ۋە خەتەرلىك ئەھۋالدا مۇئمىنلەرگە چىقىش يولىنى كۆرسىتىدۇ. مۇسا ئەلەيھىسسالامغا شەھەردىن چىقىپ كېتىش ئەمر قىلىندى ۋە ئۇنىڭغا ياردەم قىلىش ئۈچۈن بىر مۇئمىن كىشى ئەۋەتىلدى. بۇ ئاللاھنىڭ مۇئمىن بەندىلىرىنى ھەرگىز يالغۇز قويمايدىغانلىقىنىڭ ئىپادىسىدۇر.

ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار! بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىپ، بىز ھەمىمىز بىر-بىرىمىزگە ياردەم قىلىشىمىز، ياخشىلىقنى ئەمر قىلىشىمىز، زۇلۇمغا قارشى تۇرۇشىمىز ۋە ھەققانىيەتنى قوغدىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەممىمىزنى ھىدايەت قىلسۇن ۋە ئىمانىمىزنى كۈچەيتىپ، ئىسلام قېرىنداشلىقىنى مۇستەھكەملىسۇن. ئامىن.