Qasos surasi — Oyat 19

Kalimalarning maʼnolari:

• Yabtish: qattiq ushlash, jazolash uchun qoʻl choʻzish.
• Jabbor: zolim, kuch ishlatib odamlarni ezuvchi, mutakabbir.

Tafsir:

Muso alayhissalom bir isroillik bilan janjallashib turgan qibtiy (firʼavnning odami)ni jazolamoqchi boʻlib, unga qoʻl choʻzganlarida, isroillik Musoning gʻazabi oʻziga qaratilgan deb adashdi. Chunki u Musoning oldingi gʻazabini eslab, "Sen meni ham kecha bir jonni oʻldirganingdek oʻldirmoqchimisan?" dedi. Soʻng shunday deb qoʻshimcha qildi: "Sen bu yurtda faqat zolim va zoʻravon boʻlishni istaysan, odamlarni isloh qiluvchilardan boʻlishni xohlamaysan".

Aslida Muso alayhissalom isroillikni himoya qilish uchun uning dushmani boʻlgan qibtiyga qarshi harakat qilgan edi. Ammo isroillik bu holni notoʻgʻri tushunib, Musoning niyatini boshqacha talqin qildi. Bu voqea orqali qibtiyning oʻldirilgani haqidagi sir oshkor boʻldi va xabar Firʼavnga yetib bordi. Natijada Firʼavn Musoni qatl qilishga qaror qildi.

Foydalar:

1. Inson shoshilinch hukm chiqarishdan saqlanishi kerak — isroillik Musoning niyatini notoʻgʻri tushunib, unga ogʻir soʻzlar aytdi. Biz ham birodarlarimizning xatti-harakatlarini yaxshi tomonga yoritishga harakat qilishimiz lozim.
2. Gʻazab va jahl insonni adashishga olib boradi. Muso alayhissalomning gʻazabi ularning ahvolini murakkablashtirdi. Shuning uchun gʻazablangan paytda jim turish yoki sabr qilish — donolik belgisidir.
3. Yaxshi niyat bilan qilingan ish ham notoʻgʻri tushunilishi mumkin. Ammo haqiqat oxir-oqibat oshkor boʻladi. Muso alayhissalomning niyati pok edi, lekin voqea boshqacha tus oldi. Bu esa Allohning hikmatiga bogʻliqdir.
4. Zoʻravonlik va jabr-zulm hech qachon maqtalgan ish emas. Islom dini odamlarni isloh qilishni, yaxshilikni tarqatishni va adolatni oʻrnatishni buyuradi. Muso alayhissalom ham aslida shuni xohlagan edi.
5. Har bir ishda Allohga tavakkal qilish va Uning rejasiga ishonish kerak. Muso alayhissalomning Misrdan chiqib ketishiga sabab boʻlgan bu voqea, aslida, uning kelajakdagi buyuk daʼvatiga zamin hozirladi. Alloh bandasiga koʻngilsiz tuyulgan narsada ham xayr yaratadi.