Аль-Касас сүрәсе — Аять 43

Сүзләрнең мәгънәләре:

• әл-Китаб — Тәүрат китабы.
• әл-Курун әл-үла — элеккеге гасырлардагы өммәтләр (Нух, Гад, Сәмуд, Лут кавеме һәм Мәдйән халкы кебек).
• Бәсаир — күңел күзен ачучы дәлилләр, ачык аңлатулар (бу сүзнең берлек саны — бәсирә, ягъни күңел нуры).
• Һүдә — туры юлга күндерү, хак юлны күрсәтү.
• Рәхмәт — шәфкать, игелек, файда.
• Тәзәккәрү — вәгазьләнү, гыйбрәт алу, искә төшерү.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә үзенең рәхмәте һәм хикмәте белән, әүвәлге гасырлардагы кавемнәрне — Нух кавемен, Гад, Сәмуд, Лут кавеме һәм Мәдйән халкын — алар пәйгамбәрләрне ялганга санап, Аллаһының бәндәләренә каршы килеп, гөнаһларда чиктән ашканнары өчен һәлак иткәннән соң, Муса пәйгамбәргә Тәүрат китабын бирде. Бу китап кешеләр өчен күңел күзләрен ачучы якты дәлилләр булды: ул аларга нәрсә файдалы икәнен күрсәтеп, шуңа ияртергә өйрәтте, ә нәрсә зарарлы икәнен ачыклап, аннан читләшергә кушты. Ул шулай ук хак юлга күндерүче һәм аңа ышанганнар өчен рәхмәт булды — чөнки аның эчендә дөнья һәм ахирәт файдасы өчен кирәкле һәр нәрсә бар иде. Аллаһы моны Бәни Исраилгә һәм башка кешеләргә шуның өчен бирде ки, алар Аллаһының үзләренә булган нигъмәтләрен искә төшереп, Аңа шөкер итсеннәр, Аңа ышансыннар һәм Аның әмерләрен үтәсеннәр өчен.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Аллаһы Тәгаләнең галәмдәге эше хикмәт белән бара: Ул үзе теләгән вакытта һәлак итә, теләгән вакытта рәхмәт күрсәтә. Бу бәндәләргә Аллаһының кодрәте һәм ихтыяры алдында тыйнак булырга өйрәтә.
2. Киңәш итү, вәгазьләү һәм китап иңдерү — Аллаһының бәндәләренә карата рәхмәтенең бер чагылышы. Аллаһы кешеләрне һәлак итү белән генә чикләнми, ә аларны туры юлга алып кайту өчен китаплар һәм пәйгамбәрләр җибәрә.
3. Илаһи китапларның максаты — кешеләрнең күңел күзләрен ачу, аларны хак белән батылны аерырга өйрәтү һәм аларны гыйбрәт алырга дәртләндерү. Бу безнең өчен зур дәрес: без дә Коръәнне укып, аннан гыйбрәт алырга тиешбез.
4. Аллаһының нигъмәтләрен искә алу һәм Аңа шөкер итү — иманның мөһим бер өлеше. Нигъмәтләрне оныту — аларны югалту сәбәбе булырга мөмкин.
5. Бу аять безне Аллаһының рәхмәтенә өметләнергә өйрәтә: элеккеге кавемнәр һәлак ителсә дә, Аллаһы Мусага китап биреп, яңа өмет һәм туры юл ачты. Димәк, Аллаһының рәхмәте һәрвакыт ачык, ә кеше өчен иң зур бәхет — Аллаһының китабына ияреп яшәү.