Сураи Аль Имран — Оят 128

1. Маънои калимаҳое, ки дар оят равшанӣ талаб мекунанд:

— «لَيْسَ لَكَ مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ»: ба ту аз кори бандагон чизе нест, яъне ихтиёри корҳои онҳо ба дасти ту нест, балки тамоми корҳо ба дасти Худованди ягона аст.

— «أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ»: ё ки Худованд тавбаи онҳоро қабул кунад ва онҳоро ба ислом ҳидоят намояд.

— «أَوْ يُعَذِّبَهُمْ»: ё ки онҳоро азоб диҳад.

— «فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ»: зеро ки онҳо ситамгаранд ва сазовори азоб ҳастанд.

1. Тафсири оят:

Ин оят дар рӯзҳои сахти ҷанги Уҳуд нозил шудааст, вақте ки Расули Худо (с) барои ситам ва зулме, ки сарварони мушрикон карданд, баъзе аз онҳоро ба ҳалокат даъват намуд. Худованди мутаъол ба Паёмбараш (с) хитоб мекунад, ки эй Паёмбар, ту бар кори бандагон ихтиёрдор нестӣ ва ҳукмрон нестӣ, ки худат қарор диҳӣ кӣ ҳалок шавад ва кӣ наҷот ёбад. Тамоми корҳо ва фармонравойӣ танҳо аз они Худованди ягона аст ва ҳеҷ шарике надорад.

Пас, эй Паёмбар, сабр кун то Худованд миёни шумо ҳукм кунад. Эҳтимол он афроде, ки бо ту душманӣ карданд, дилҳояшон барои ислом кушода шавад ва онҳо тавба кунанд ва мусулмон шаванд, ва Худованд тавбаи онҳоро қабул намояд. Ва ё онҳое, ки бар куфри худ истодагӣ мекунанд, Худованд онҳоро дар дунё ва охират азоб диҳад, зеро ки онҳо ситамгаранд ва ба сабаби зулму туғёни худ сазовори азоб ҳастанд.

Хулоса, Худованд молики кори онҳост: ё онҳоро ҳалок мекунад, ё шикаст медиҳад, ё тавбаашонро қабул мекунад, агар мусулмон шаванд, ё азобашон мекунад, агар бар куфр истодагӣ кунанд. Ва ту, эй Паёмбар, бар кори онҳо ихтиёре надорӣ; ту танҳо бандаи фиристодашуда ҳастӣ барои огоҳонидан ва ҷиҳод кардан бо онҳо.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят бармеоянд ва мардумро ба ислом ва Қуръон меҳрубон мекунанд:

— Ин оят нишон медиҳад, ки ҳамаи корҳо ба дасти Худованди ягона аст ва ҳеҷ кас, ҳатто Паёмбар (с), бар кори бандагон ихтиёр надорад. Ин ба мо таълим медиҳад, ки дар ҳамаи корҳо ба Худованд таваккул кунем ва танҳо аз Ӯ мадад бихоҳем.

— Худованд дар ин оят роҳи тавба ва бахшишро барои бандагон боз мегузорад, ки ин нишонаи раҳмати бепоёни Ӯст. Ҳар кас, ҳатто ситамгар, агар тавба кунад, Худованд тавбаашро қабул мекунад.

— Ин оят ба мо сабр ва таҳаммулро меомӯзад, ки ҳангоми душвориҳо ва ситамҳои душманон бояд сабр кунем ва интизор шавем, ки Худованд ҳукми худро ҷорӣ кунад.

— Қуръон китоби раҳмат ва ҳидоят аст; он на танҳо аз азоб огоҳ мекунад, балки роҳи наҷот ва тавбаро низ нишон медиҳад. Ин моро ба ислом ва Қуръон меҳрубонтар мегардонад ва ба мо умед мебахшад, ки ҳеҷ гоҳ аз раҳмати Худованд ноумед нашавем.