سوره آل عمران — آيت 14

1) ڪن لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• زُيِّنَ: سينگاريو ويو، وڻندڙ ۽ پسنديده بڻايو ويو.
• الشَّهَوَاتِ: شَهْوَةُ جي جمع آهي، يعني اهي خواهشون ۽ مرادون جن ڏانهن انسان جو نفس مائل ٿئي ٿو.
• الْقَنَاطِيرِ: قِنْطار جي جمع آهي، يعني گڏ ٿيل ۽ انبار ٿيل مال.
• الْمُقَنطَرَةِ: اهو مال جيڪو وڌيڪ گڏ ڪيو ويو هجي، يعني ڍير لڳل دولت.
• الْمُسَوَّمَةِ: نشان لڳل، سڃاڻپ وارا، يعني اهي گهوڙا جن تي خاص نشان هجن.
• الْأَنْعَامِ: چوپايا، يعني اُٺ، ڳئون، رڍ ۽ ٻڪريون وغيره.
• الْحَرْثِ: زمين جي پوکي ۽ زراعت.
• مَتَاعُ: فائدو ۽ سامان، اهو شيءِ جنهن سان عارضي طور تي فائدو حاصل ڪيو وڃي.
• حُسْنُ الْمَآبِ: سٺو موٽڻ جو هنڌ ۽ بهترين انجام.

2) آيت جي تفسير:

الله تعاليٰ ٻڌائي ٿو ته انسانن جي طبيعت ۾ دنياوي خواهشن جي محبت کي وڻندڙ ۽ سينگاريل بڻايو ويو آهي، ۽ اهو هڪ آزمائش آهي. اهي خواهشون ڪيترن ئي قسمن جون آهن: عورتن سان محبت، اولاد سان محبت، ۽ سون ۽ چانديءَ جا ڍير لڳل خزانا، نشان لڳل سهڻا گهوڙا، چوپايا مال جهڙوڪ اُٺ، ڳئون، رڍون ۽ ٻڪريون، ۽ پوکيءَ ۽ زراعت جو سامان. هي سڀ شيون دنياوي زندگيءَ جو عارضي سامان ۽ فاني سينگار آهن، جيڪي ٿوري وقت لاءِ ملن ٿيون ۽ پوءِ ختم ٿي وڃن ٿيون. ان ڪري مؤمن کي گهرجي ته هو انهن سان دل نه ڳنڍي، ڇاڪاڻ ته اصل ۽ دائمي ڪاميابي الله وٽ آهي. الله وٽ ئي سٺو موٽڻ جو هنڌ آهي، يعني جنت، جيڪا هميشه رهڻ واري ۽ لازوال نعمتن سان ڀريل آهي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ دنياوي شين جي محبت کي انسان جي فطرت ۾ رکيو آهي، پر اهو هڪ امتحان آهي ته انسان انهن کي صحيح طريقي سان استعمال ڪري ٿو يا انهن ۾ ئي غرق ٿي وڃي ٿو.
• دنيا جي هر شيءِ عارضي ۽ فاني آهي، ان ڪري مؤمن کي دنيا کي هدف نه پر ذريعو بڻائڻ گهرجي.
• آخرت جي زندگي ئي اصل ۽ هميشه رهڻ واري آهي، ۽ الله وٽ جيڪو اجر ۽ ثواب آهي، اهو دنيا جي سڀني نعمتن کان بهتر ۽ اعليٰ آهي.
• اسلام انسان کي دنيا کان ڀڄڻ جي تعليم نه ٿو ڏئي، پر اهو ٿو سيکاري ته دنيا جي نعمتن کي الله جي شڪر ۽ فرمانبرداريءَ سان استعمال ڪيو وڃي ۽ آخرت کي اوليت ڏني وڃي.
• هي آيت مؤمن کي ترغيب ڏئي ٿي ته هو پنهنجي دل ۾ آخرت جي محبت ۽ الله جي ملڻ جي تمنا پيدا ڪري، ڇاڪاڻ ته الله وٽ ئي بهترين ۽ سٺو انجام آهي.