آل عمران سۈرىسى — ئايەت 169

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• تەھسەبەننە (تَحْسَبَنَّ): گۇمان قىلما، ئويلىما، دەپ ئويلاش دېگەن مەنىدە.
• قۇتىلۇ (قُتِلُوا): ئۆلتۈرۈلدى، شېھىت قىلىندى.
• سەبىيلىللاھ (سَبِيلِ اللَّهِ): ئاللاھنىڭ يولى، يەنى ئاللاھ يولىدىكى جىھاد.
• ئەمۋاتەن (أَمْوَاتًا): ئۆلۈكلەر.
• ئەھيائى (أَحْيَاءٌ): تىرىكلەر.
• يۇرزەقۇن (يُرْزَقُونَ): رىزىق بېرىلىدۇ، نېمەت بېرىلىدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلىپ شېھىت بولغانلارنى ئۆلۈك دەپ ئويلىمىغىن. ئۇلار ئۆلۈك ئەمەس، بەلكى ئۇلار تىرىكتۇر. ئۇلار پەرۋەردىگارىنىڭ دەرگاھىدا تىرىك ھالدا رىزىقلانىدۇ ۋە تۈرلۈك نېمەتلەرگە ئېرىشىدۇ. بۇ ھايات بۇ دۇنيادىكى ھاياتقا ئوخشىمايدىغان بىر خاس ھايات بولۇپ، ئۇنىڭ ماھىيىتىنى پەقەت ئاللاھلا بىلىدۇ. ئۇلار جەننەتتە، ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا، ئاللاھ تائالا تەرىپىدىن بېرىلگەن چەكسىز نېمەتلەر ئىچىدە ياشايدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ يولىدا جان بېرىش يوقىلىش ئەمەس، بەلكى ئەبەدىي ھاياتقا ئېرىشىشتۇر. شېھىتلەر ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا ئەڭ يۇقىرى دەرىجىدە ھۆرمەتكە ئېرىشىدۇ ۋە ئۇلارغا ئاللاھ بىلەن بولغان مۇناسىۋەتتە ئالاھىدە نېمەتلەر بېرىلىدۇ. بۇ ئايەت مۇئمىنلەرگە تەسەللى بېرىدۇ ۋە ئۇلارنى ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلىشقا، شېھىتلىق دەرىجىسىگە ئېرىشىشكە ئىلھاملاندۇرىدۇ. ئاللاھ يولىدا جان بېرىش ئەڭ ئالىي شەرەپ ۋە ئەڭ ئۇلۇغ نېمەتتۇر. شۇڭا، ھەر بىر مۇئمىن شېھىتلەرنىڭ مەرتىۋىسىنى چۈشىنىپ، ئۇلارنى ھۆرمەتلىشى ۋە ئۇلار ئۈچۈن دۇئا قىلىشى كېرەك. ئاللاھ بىزنىڭ ھەممىمىزنى شېھىتلەرنىڭ شەپائىتىگە ئېرىشتۈرسۇن ۋە بىزنى ئاللاھ يولىدا چىن كۆڭلىدىن جىھاد قىلىدىغانلاردىن قىلسۇن.