સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 34

૧) શબ્દોના અર્થ:

• ذُرِّيَّةً (ઝુર્રિય્યતન્): સંતાન, વંશ, નસલ. આ શબ્દ "ઝરઅ" ધાતુમાંથી ઉત્પન્ન થયો છે, જેનો અર્થ છે — પેદા કરવું, સૃષ્ટિ કરવી.
• بَعْضُهَا مِن بَعْضٍ (બઅ્ઝુહા મિન્ બઅ્ઝિન્): તેમાંથી એક ભાગ બીજા ભાગમાંથી છે, એટલે કે એક જ સિલસિલો, એક જ શ્રેણી, પરસ્પર જોડાયેલા.
• سَمِيعٌ (સમીઉન્): ખૂબ સાંભળનાર — અલ્લાહ તઆલા પોતાના બંદાઓની દરેક વાત સાંભળે છે.
• عَلِيمٌ (અલીમુન્): ખૂબ જાણનાર — અલ્લાહ તઆલા દરેક કાર્ય અને દરેક હાલતને જાણે છે.

૨) આયતનો તફસીર:

આ આયત પહેલાંના પ્રસંગ સાથે જોડાયેલી છે, જેમાં અલ્લાહ તઆલાએ આદમ (અ.સ.), નૂહ (અ.સ.), ઇબ્રાહીમ (અ.સ.)ના કુટુંબ અને ઇમરાનના કુટુંબનો ઉલ્લેખ કર્યો. આ બધા એવા પસંદ કરેલા બંદા હતા, જેમણે અલ્લાહના એકત્વ (તૌહીદ)ને મજબૂતીથી પકડી રાખ્યું અને સત્કાર્યો કર્યાં.

આ આયતમાં અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે કે આ બધા નબીઓ અને રસૂલો એક જ શુદ્ધ સિલસિલાના છે — એક ભાગ બીજા ભાગમાંથી, એક જ વંશ પરંપરા, એક જ ધ્યેય. તેમની વચ્ચે તૌહીદમાં, ઇખલાસમાં, નેક કાર્યોમાં સંપૂર્ણ એકતા છે. તેઓ પોતાના પૂર્વજો પાસેથી ઉત્તમ ગુણો અને ફઝીલતોનો વારસો મેળવતા આવ્યા છે. આ એક જ સિલસિલો છે જે અલ્લાહે પોતાની હિકમતથી પસંદ કર્યો.

આયતના અંતે અલ્લાહ તઆલા પોતાના બે નામોનો ઉલ્લેખ કરે છે: સમીઉ (સાંભળનાર) અને અલીમ (જાણનાર). એટલે કે અલ્લાહ પોતાના બંદાઓની દરેક વાત સાંભળે છે અને તેમના દરેક કાર્યને જાણે છે. આ જ કારણ છે કે તે જાણે છે કોનું દિલ શુદ્ધ છે, કોણ પોતાના રસ્તા પર ચાલવા લાયક છે — અને એ જ કારણે તે જેને ચાહે તેને પસંદ કરે છે અને જેને ચાહે તેને નબી બનાવે છે.

૩) આ આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા:

1. ઇસ્લામ એ સિલસિલાબદ્ધ દીન છે: આ આયત દર્શાવે છે કે ઇસ્લામ કોઈ નવો દીન નથી, પરંતુ આદમ (અ.સ.)થી લઈને મુહમ્મદ (સ.અ.વ.) સુધીના બધા નબીઓનો એક જ દીન છે — તૌહીદનો દીન. આ આપણને શીખવે છે કે આપણે પણ એ જ સિલસિલાનો ભાગ છીએ.
2. સત્કાર્યો અને ઇખલાસ એ સાચી ઓળખ છે: આયત દર્શાવે છે કે અલ્લાહના પસંદ કરેલા બંદાઓની ઓળખ તેમના વંશ કે ધનથી નહીં, પરંતુ તૌહીદ અને નેક કાર્યોથી હતી. આ આપણને શીખવે છે કે અલ્લાહ પાસે આપણી કદર આપણા કુળ કે ધનથી નહીં, પરંતુ આપણા ઇખલાસ અને સત