Rum surasi — Oyat 42

Kalimalarning ma'nolari:

• سِيرُوا – yuringlar, safar qilinglar.
• عَاقِبَةُ – oxirat, oqibat, yakuniy natija.
• مُشْرِكِينَ – Allohga sherik keltiruvchilar, Unga boshqa narsalarni ibodatda tenglashtiruvchilar.

Tafsir:

Ey Muhammad! Shu mushriklarga ayting: “Yer yuzida sayohat qilib, o‘zingizdan avvalgi ummatlarning oxiri qanday bo‘lganini ko‘rib, ibrat olinglar. Nuh qavmi, Od va Samud kabi o‘tgan xalqlarning taqdiri qanday halokat bilan tugaganini o‘z ko‘zingiz bilan kuzatinglar. Ularning aksariyati Allohga sherik keltiruvchi mushriklar edi. Shuning uchun ularning oxiri halokat va falokat bo‘ldi. Ular o‘z kuch-qudratlariga, boyliklariga va ko‘p sonliligiga ishonib, mag‘rurlanishdi, lekin bu narsalar ularni Allohning azobidan qutqara olmadi. Ularning qoldirgan vayronalari, xarob bo‘lgan maskanlari sizlarga guvohlik berib turibdi. Bas, ularning boshiga tushgan azob sizlarga ham tushishidan qo‘rqinglar va o‘sha mushriklarning yo‘lidan bormanglar.”

Foydalar:

• Ushbu oyat musulmonlarga tarixiy saboqlardan ibrat olishni, o‘tmish xalqlarning taqdirlarini o‘rganish orqali iymonlarini mustahkamlashni o‘rgatadi.
• Alloh taoloning odati o‘zgarmasdir: kim Unga sherik keltirsa, halokatga duchor bo‘ladi. Bu haqiqat insonni tavhidga, ya’ni yolg‘iz Allohga ibodat qilishga chorlaydi.
• Yer yuzida sayohat qilish va tarixiy yodgorliklarni kuzatish inson qalbini yumshatib, uni o‘ylashga va to‘g‘ri yo‘lni topishga undaydi.
• Ibrat olish – aql egalarining ishi. Bu oyat mo‘minlarni dono va hushyor bo‘lishga, gunoh va shirkdan saqlanishga da’vat etadi.