سوره سجدہ — آيت 21

1) ڪلماتن جي معنيٰ:

• وَلَنُذِيقَنَّهُم: ۽ يقيناً اسان کين چکائينداسين.
• الْعَذَابِ الْأَدْنَىٰ: ننڍي يا ويجهي عذاب کي، يعني دنيا جو عذاب.
• دُونَ الْعَذَابِ الْأَكْبَرِ: وڏي عذاب کان اڳ، يعني آخرت جي عذاب کان اڳ.
• لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ: ته جيئن اهي موٽن، يعني توبه ڪن ۽ الله جي فرمانبرداري ڏانهن رجوع ڪن.

2) آيت جي تفسير:

هي آيت انهن ماڻهن بابت آهي جيڪي الله جي حڪمن کان منهن موڙيندا آهن ۽ قرآن کي ڪوڙ ڀائيندا آهن. الله تعاليٰ ٻڌائي ٿو ته اسان کين دنيا ۾ ئي ننڍي عذاب جو مزو چکائينداسين — يعني بيماريون، مصيبتون، مشڪلاتون، قتل ۽ قيد جهڙا دک ۽ تڪليفون — اهو سڀ آخرت جي وڏي عذاب کان اڳ ۾ ٿيندو. آخرت جو عذاب ته ان کان به گهڻو وڏو ۽ سخت آهي، جيڪو جهنم جي باهه ۾ ملندو. اهي دنيا ۾ آزمائشون ۽ تڪليفون انهيءَ لاءِ ڏنيون وڃن ٿيون ته متان اهي جاڳن ۽ پنهنجي رب ڏانهن موٽن، پنهنجي گناهن کان توبه ڪن ۽ نيڪيءَ جو رستو اختيار ڪن. جيڪڏهن اهي دنيا ۾ ئي سڌرن ۽ توبه ڪن ته آخرت جو وڏو عذاب کان بچي سگهن ٿا.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ پنهنجي ٻانهن تي تمام مهربان آهي؛ هو دنيا ۾ ئي ننڍيون تڪليفون ۽ آزمائشون موڪليندو آهي ته جيئن انسان جاڳي ۽ آخرت جي وڏي عذاب کان بچي وڃي.
• دنيا جون مصيبتون ۽ مشڪلاتون هميشه سزا نه هونديون آهن، پر اهي الله جي طرفان هڪ ياد ڏياريندڙ ۽ سڌرڻ جو موقعو به هونديون آهن.
• انسان کي گهرجي ته مشڪلاتن ۾ صبر ڪري ۽ الله ڏانهن رجوع ڪري، توبه ڪري ۽ پنهنجي زندگي سنواري.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ بار بار انسان کي سڌرڻ ۽ توبه ڪرڻ جي دعوت ڏئي ٿو، جنهن مان ظاهر آهي ته الله توبه ڪندڙن کي تمام گهڻو پسند ڪندو آهي.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته دنيا جي تڪليفن کي هڪ موقعي طور استعمال ڪريون ۽ الله جي فرمانبرداري ڏانهن موٽون، ته جيئن آخرت ۾ ڪاميابي حاصل ٿئي.