Саба сүрөсү — Аят 46

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• أَعِظُكُم — силерге насаат айтам, акыл-насаат кылам.
• بِوَاحِدَةٍ — бир гана нерсе менен, бир гана иш менен.
• مَثْنَى — эки-экиден, жуп-жуп болуп.
• فُرَادَى — жалгыз-жалгыз, бир-бирден.
• جِنَّةٍ — жиндилик, акылдан айнып калуу.
• نَذِيرٌ — эскертүүчү, коркутуп эскертүүчү.
• بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيدٍ — катуу азаптын алдында, б.а. азап келе электе.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, мына ушул кайра-кайра жалганга чыгарып, өжөрлүк кылган адамдарга айт: мен силерге бир гана нерсени насаат кылам, бир гана жолду сунуш кылам. Ал — Аллах үчүн, ыйман жана акыйкат үчүн чын дилден турушуңар. Муну эки-экиден же жалгыз-жалгыз болуп, бейтарап ой жүгүртүп, өз алдыңарча ойлонуп көрүү аркылуу аткарыңар. Бул жердеги «туруу» деп дене менен тур дегени эмес, терең ойлонууга, изилдөөгө бекем бел байлап, чындап көңүл бурууну айтат. Анан силердин араңардагы пайгамбардын абалы, анын акылы, чынчылдыгы жана ишеничтүүлүгү жөнүндө ой жүгүрткүлө. Ошондо ага жиндилик, акылдан айнуу сыяктуу нерселер таандык эмес экенин, ага байланган айыптоолордун негизсиз экенин билесиңер. Ал силерге боло турган катуу азаптын алдында эскертүүчү, коркутуп-эскертүүчү гана пайгамбар. Эгерде силер Аллахка тообо кылып, ширктен кайтпасаңар, ал азап сөзсүз келет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Бул аят адамды акыйкатты издөөгө, ой жүгүртүүгө чакырат. Ислам — ойлонууну, изилдөөнү, акыл менен түшүнүүнү талап кылган дин.
• Эки-экиден же жалгыз-жалгыз болуп ойлонуу — бейтарап, адилеттүү чечим чыгаруунун жолу. Бул аркылуу адам эч кимдин таасирине алдырбай, чындыкты өзү түшүнө алат.
• Пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) жөнүндө ойлонуу, анын адеп-ахлагын, чынчылдыгын изилдөө — анын пайгамбарлыгын таанууга алып келет.
• Ислам динге мажбурлоону эмес, акыл-эс менен ынандырууну, ойлонуп түшүнүүнү үйрөтөт.
• Пайгамбардын милдети — эскертүү жана жакшы кабар берүү. Ал адамдарды акыйкатка чакырат, бирок эч кимди зордоп ыйманга киргизбейт.
• Азаптын алдында эскертүү — Аллахтын ырайымынын белгиси. Ал адамдарга тообо кылууга, туура жолго кайтууга мүмкүнчүлүк берет.
• Бул аят аркылуу биз Исламдын акыйкатты, чындыкты издөөгө, ой жүгүртүүгө чакырган дини экенин көрөбүз. Ал эч качан акылсыздыкка, жиндиликке негизделбейт.