Fatir surəsi — Ayə 11

1) Bəzi sözlərin izahı:

• تُرَاب — torpaq.
• نُطْفَة — nütfə, yəni kişi toxumu (məni).
• أَزْوَاجًا — cütlər; kişi və qadın olaraq cüt-cüt.
• مُعَمَّر — uzun ömür verilmiş şəxs.
• كِتَاب — burada Lövh-i Məhfuz, yəni Allahın yanındakı yazı lövhəsi nəzərdə tutulur.

2) Ayənin təfsiri:

Allah-Təala buyurur ki, sizi yaradan Odur. İlk insanı — atanız Adəmi (əleyhissəlam) torpaqdan yaratdı. Sonra onun nəslini nütfədən, yəni kişi toxumundan yaratmağa davam etdi. Sonra sizi cüt-cüt etdi: kişi və qadın olaraq bir-birinizlə cütləşir, nəsil artırırsınız. Bu, Allahın qüdrətinin və hikmətinin açıq-aydın dəlilidir.

Elə bir qadın yoxdur ki, bətnində uşaq daşısın və ya onu dünyaya gətirsin — hamısı Allahın elmindədir. Bu işlərdən heç biri Ondan gizli qalmaz. Hansı ana nə vaxt hamilə qalacaq, nə vaxt doğacaq, körpə necə olacaq — hamısını Allah əvvəlcədən bilir.

Həmçinin, heç bir uzun ömürlü insanın ömrü uzadılmır və heç birinin ömründən azaldılmır ki, bu, Lövh-i Məhfuzda yazılmamış olsun. Yəni kimin nə qədər yaşayacağı, nə vaxt dünyaya gələcəyi və nə vaxt vəfat edəcəyi — hamısı Allahın yanındakı kitabda əzəldən qeyd olunub. Bunda heç bir artım və ya əskiklik olmaz.

Şübhəsiz ki, bütün bunlar — sizi torpaqdan və nütfədən yaratmaq, ömürləri saymaq və onları yazmaq — Allah üçün çox asandır. Onun üçün heç bir şey çətin deyil.

3) Nəsihət və dəvət:

Ey insan! Bir düşün: sən torpaqdan yaradılmış bir varlıqsan. Allah səni yoxdan var etdi, sənə həyat verdi, ömür verdi. Sənin hər nəfəsin, hər günün Onun elmi və izni ilədir. Elə isə bu qədər qüdrətli və mərhəmətli Rəbbinə şükür etməyəcəksənmi?

Allah sənin ömrünü əvvəlcədən yazıb. Ona görə də bu ömrü Onun razılığı yolunda keçir. Quranı oxu, onunla yaşa, Allahın buyurduğu kimi həyat sür. Bil ki, sənin hər addımın, hər əməlin Onun elmindədir. Bu dünya keçicidir, amma Allahın yanındakı yazı əbədidir.

Gəl, bu ayənin bizə öyrətdiyi dərsdən ibrət götürək: Allahın qüdrətini dərk edək, Ona təvəkkül edək və Onun yolunda sabitqədəm olub. Çünki hər şey Onun əlindədir və Onun üçün hər şey asandır.