سوره زمر — آیه 10

معانی کلمات:

• «اتَّقُوا»: از خداوند پروا کنید و تقوا پیشه کنید؛ یعنی با انجام فرمانها و دوری از نافرمانیها، خود را از عذاب او نگه دارید.
• «أَحْسَنُوا»: نیکی کردند و کارهای شایسته انجام دادند.
• «حَسَنَةٌ»: پاداش نیک و نتیجه خوب.
• «أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ»: زمین خدا پهناور است؛ یعنی اگر در جایی نتوانستید دین خود را آزادانه به جا آورید، به جای دیگر هجرت کنید.
• «یُوَفَّی»: بهطور کامل و تمام داده میشود.
• «بِغَیْرِ حِسَابٍ»: بدون شمارش و اندازهگیری؛ یعنی پاداشی بیپایان و فراتر از تصور.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، به بندگان مؤمن من بگو: از پروردگارتان پروا کنید و تقوا پیشه سازید؛ یعنی فرمانهای او را به جا آورید و از آنچه نهی کرده دوری کنید. کسانی که در این دنیا نیکی کنند و اعمال شایسته انجام دهند، برای آنان پاداش نیکی است؛ هم در دنیا (مانند سلامت، روزی فراوان، پیروزی و آرامش دل) و هم در آخرت (که بهشت جاودان است). و زمین خدا پهناور است؛ پس اگر در شهری نتوانستید دین خود را آزادانه برپا دارید و از آزار و اذیت مشرکان رنج میبرید، هجرت کنید و به سرزمینی دیگر بروید که بتوانید عبادت خدا را به جای آورید و دین خود را حفظ کنید. همانا خداوند پاداش صابران را بدون حساب و بینهایت عطا میکند؛ یعنی کسانی که بر ایمان خود شکیبایی ورزیدند و در برابر سختیها و آزارها استقامت کردند، پاداشی دارند که هیچ حد و اندازهای برای آن نمیتوان تصور کرد و این نشانه عظمت و بزرگی اجر آنان است.

فواید و پیامهای آیه:

• تقوا و پرهیزگاری، کلید سعادت دنیا و آخرت است و مؤمن باید در همه حال مراقب اعمال خود باشد.
• نیکی کردن در این دنیا، نه تنها پاداش آخرت را به همراه دارد، بلکه در همین دنیا نیز نتایج خوبی مانند آرامش، برکت و پیروزی نصیب انسان میکند.
• اگر محیطی برای ایمان و عبادت مناسب نبود، مؤمن نباید بماند و ایمان خود را به خطر بیندازد؛ بلکه باید هجرت کند و به جایی برود که بتواند آزادانه دین خود را به جا آورد.
• صبر و استقامت در راه ایمان، ارزش بسیار بالایی دارد و پاداش آن نزد خداوند بینهایت و بدون حساب است؛ پس مؤمنان باید در برابر سختیها شکیبا باشند و بدانند که هیچ تلاشی بیپاسخ نمیماند.
• این آیه مایه امیدواری و دلگرمی مؤمنان است که خداوند هرگز بندگان صبور و نیکوکار خود را فراموش نمیکند و پاداش آنان را بهطور کامل و فراتر از انتظار عطا میفرماید.