Zumar surasi — Oyat 15

Kalimalarning maʼnolari:

• “Xosirun” – ziyon qiluvchilar, zarar koʻruvchilar.
• “Xasiru anfusahum” – oʻz nafslarini (oʻzlarini) ziyon qilganlar, yaʼni oʻzlarini halokatga tashlaganlar.
• “Ahlihim” – ularning oilalari, xotinlari va bolalari.
• “Xusron” – ziyon, zarar, mahrumlik.
• “Mubin” – ochiq-oydin, aniq, hech qanday shubha boʻlmagan.

Tafsir:

Ey Muhammad! Alloh taolo sizga: “Ey mushrifiklar! Bas, sizlar Allohdan oʻzga nimalarni xohlasangiz, oʻshalarga ibodat qilaveringlar”, deyishni buyuradi. Bu soʻz tahdid va ogohlantirish maʼnosida kelgan boʻlib, ularning qilayotgan butlarga sigʻinishlari hech qanday foyda bermasligini bildiradi. Chunki ularning bu ishi faqat oʻzlariga ziyon keltiradi.

Soʻngra Alloh taolo Paygʻambarimizga: “Ey Muhammad! Ayting: “Haqiqiy ziyon qiluvchilar – qiyomat kunida oʻzlarini va oilalarini ziyon qilganlardir”, deyishni buyuradi. Yaʼni ular dunyoda shaytonga ergashib, Allohning yoʻlidan adashib, gunohlarga botganlari uchun qiyomat kunida doʻzaxga tushadilar. Ularning oilalari – xotinlari, bolalari ham ular bilan birga doʻzaxda azob chekadilar yoki ular jannatga kirsa ham, bu kofirlar ularga yetisha olmaydilar. Shu bois ular eng katta ziyonga uchraydilar.

Alloh taolo bu holni taʼkidlab: “Ogoh boʻlinglar! Ana shu – ochiq-oydin, aniq ziyondir”, deydi. Yaʼni bu ziyon hech qanday shubha va gumonga oʻrin qoldirmaydigan, eng yorqin va ravshan ziyondir. Chunki insonning oʻzini va oilasini abadiy azobga giriftor qilishdan kattaroq ziyon boʻlishi mumkin emas.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Allohdan boshqaga ibodat qilish – eng katta ziyon va halokatdir. Inson dunyoda qanchalik boy, obroʻli boʻlmasin, agar Allohga shirk keltirsa, oxiratda eng katta ziyonga uchraydi.
2. Qiyomat kuni haqiqiy ziyon – bu mol-mulk yoki dunyoviy narsalarni yoʻqotish emas, balki oʻzini va oilasini doʻzaxdan qutqara olmaslikdir. Shuning uchun har bir inson oʻzini va oilasini Allohning azobidan saqlashga intilishi lozim.
3. Bu oyatda kofirlarga nisbatan tahdid va ogohlantirish bor. Ular xohlagan narsalariga ibodat qilsinlar, lekin oxiratda bu ishlarining oqibati juda ogʻir boʻlishini bilishlari kerak.
4. Islom dini insonlarni toʻgʻri yoʻlga boshlaydi va ularni eng katta ziyondan – doʻzax azobidan saqlaydi. Shuning uchun Allohning rahmatiga erishish va jannatga kirish uchun faqat Ungagina ibodat qilish va shirkdan saqlanish zarurdir.
5. Inson oʻz oilasi uchun ham masʼuldir. U nafaqat oʻzini, balki oilasini ham toʻgʻri yoʻlga boshlashi, ularni gunohlardan saqlashi kerak. Chunki qiyomat kuni oila aʼzolarining holati ham ota-onaning tarbiyasiga bogʻliq boʻladi.