نساء سۈرىسى — ئايەت 43

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• سُكَارَى: مەست ھالەتتىكىلەر، يەنى ئىچىملىك ياكى باشقا سەۋەبلەر بىلەن ئەقلىنى يوقاتقانلار.
• جُنُب: جۇنۇپلۇق ھالەت، يەنى جىمائ ياكى باشقا سەۋەبلەر بىلەن غۇسۇل تەلەپ قىلىدىغان ھالەت.
• عَابِرِي سَبِيلٍ: يول ئۆتكۈچىلەر، بىر يەردىن يەنە بىر يەرگە ئۆتۈپ كېتىۋاتقانلار.
• الْغَائِطِ: ھاجەتخانىغا بارىدىغان جاي، بۇ يەردە ھاجەت قىلىش (تەرەت بۇزىدىغان ئىش) مەنىسىدە.
• لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ: ئاياللارغا يېقىنلىق قىلدىڭلار، يەنى جىمائ قىلدىڭلار.
• تَيَمَّمُوا: تەيەممۇم قىلىڭلار، يەنى پاك تۇپراققا قەست قىلىڭلار.
• صَعِيدًا طَيِّبًا: پاك تۇپراق ياكى پاك يەر يۈزى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇئمىنلەر! مەست ھالەتتە نامازغا يېقىنلاشماڭلار، ھەتتا نېمە دەۋاتقانلىقىڭلارنى بىلگۈدەك ھوشۇڭلارغا كەلگۈچە. بۇ ھۆكۈم خەمرنى پۈتۈنلەي ھارام قىلىشتىن ئىلگىرىكى ھالەت ئىدى. شۇنىڭدەك، جۇنۇپلۇق ھالەتتە غۇسۇل قىلمىغۇچە ناماز ئوقۇماڭلار ۋە مەسجىدلەرگە كىرمەڭلار، پەقەت بىر ئىشىكىدىن كىرىپ يەنە بىر ئىشىكىدىن ئۆتۈپ كېتىدىغان يول ئۆتكۈچىلەر بۇنىڭدىن مۇستەسنا. ئەگەر كېسەل بولۇپ سۇ ئىشلىتىشكە قادىر بولمىساڭلار، ياكى سەپەردە بولساڭلار، ياكى بىرىڭلار ھاجەت قىلىپ كەلسە، ياكى ئاياللار بىلەن جىمائ قىلساڭلار، ئاندىن سۇ تاپالمىساڭلار، پاك تۇپراققا قەست قىلىپ تەيەممۇم قىلىڭلار: يۈزۈڭلارنى ۋە قوللىرىڭلارنى ئۇنىڭ بىلەن سىلاڭلار. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ سىلەرنىڭ خاتالىقلىرىڭلارنى ئەپۇ قىلغۇچى ۋە مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئىسلام دىنى پاكلىققا ئىنتايىن ئەھمىيەت بېرىدۇ: ناماز ئوقۇشتىن بۇرۇن بەدەننىڭ ۋە كۆڭۈلنىڭ پاك بولۇشى تەلەپ قىلىنىدۇ. بۇ مۇسۇلمانلارنى ھەمىشە پاك-پاكىز يۈرۈشكە تەربىيەلەيدۇ.
• ئىسلام دىنى ئەقىل-ھوشنى قوغدايدۇ: مەست ھالەتتە ئىبادەت قىلىشتىن چەكلەش ئارقىلىق، ئىنساننىڭ ئەقلىنى يوقىتىدىغان ھەر قانداق نەرسىدىن ساقلىنىشى كېرەكلىكىنى ئۆگىتىدۇ.
• ئىسلام دىنى قولايلق ۋە يېنىكلىك دىنىدۇر: سۇ تاپالمىغاندا ياكى كېسەللىك سەۋەبىدىن سۇ ئىشلىتىشكە قادىر بولمىغاندا، تەيەممۇم قىلىش رۇخسىتى بېرىلگەن. بۇ ئىسلامنىڭ ئىنسانلارغا قىلغان چەكسىز مېھرىبانلىقىنى ۋە ئاسانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئاللاھنىڭ ئەپۇ قىلغۇچى ۋە مەغپىرەت قىلغۇچى ئىكەنلىكى: ئايەتنىڭ ئاخىرىدا ئاللاھنىڭ ئەپۇ قىلغۇچى ۋە مەغپىرەت قىلغۇچى ئىكەنلىكى بايان قىلىنىدۇ. بۇ مۇسۇلمانلارنى ئۈمىدسىزلىكتىن قۇتۇلدۇرۇپ، تەۋبە قىلىشقا ۋە ياخشى ئەمەللەر قىلىشقا ئىلھاملاندۇرىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنىڭ ئەھۋالىغا قاراپ ھۆكۈم چىقىرىدۇ: كېسەل، سەپەردە ۋە سۇ تاپالمىغان ھالەتلەردە قولايلق كۆرسىتىلىشى، ئىسلامنىڭ ئىنسانلارنىڭ رېئال تۇرمۇشىنى چۈشىنىدىغان ۋە ئۇلارغا قۇلايلىق يارىتىپ بېرىدىغان دىن ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلايدۇ.