نساء سۈرىسى — ئايەت 42

بۇ ئايەتتىكى لۇغەتلىك سۆزلەر:

• يَوْمَئِذٍ: ئۇ كۈندە، يەنى قىيامەت كۈنىدە.
• يَوَدُّ: ئارزۇ قىلىدۇ، تەمەننا قىلىدۇ.
• تُسَوَّىٰ بِهِمُ الْأَرْضُ: ئۇلار بىلەن زېمىن باراۋەر قىلىنىشى، يەنى ئۇلار توپا بولۇپ، زېمىن بىلەن باراۋەر بولۇشى.
• وَعَصَوُا الرَّسُولَ: پەيغەمبەرگە ئاسىيلىق قىلدى.
• لَا يَكْتُمُونَ اللَّهَ حَدِيثًا: ئاللاھقا ھېچقانداق سۆزنى يوشۇرالمايدۇ.

ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئۇلۇغ قىيامەت كۈنىدە، ئاللاھقا كاپىر بولغان ۋە پەيغەمبەرگە ئاسىيلىق قىلغان كىشىلەر ئىنتايىن قاتتىق قىيىنچىلىق ۋە پۇشايمان ئىچىدە، ئۆزلىرىنىڭ توپا بولۇپ كېتىشىنى، زېمىن بىلەن باراۋەر بولۇپ، قايتا تىرىلمەسلىكىنى ئارزۇ قىلىدۇ. ئۇلار بۇ دۇنيادا قىلغان ئەمەللىرىنى يوشۇرۇشقا ئۇرۇنىدۇ، ئەمما ئاللاھنىڭ ئالدىدا ھېچنەرسىنى يوشۇرالمايدۇ. چۈنكى ئۇ كۈندە ئاللاھ ئۇلارنىڭ ئاغىزلىرىنى پېچەتلىۋېتىدۇ، ئۇلار سۆزلىيەلمەيدۇ، ئەمما ئۇلارنىڭ قول-پۇتلىرى ۋە باشقا ئەزالىرى ئۇلارنىڭ دۇنيادا قىلغان ئەمەللىرىگە گۇۋاھلىق بېرىدۇ. شۇڭا ئۇلار ھېچقانداق سۆزنى يوشۇرالمايدۇ ۋە ئۆز ئەمەللىرىنى ئىنكار قىلالمايدۇ.

بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

1. قىيامەت كۈنىنىڭ دەھشىتى: بۇ ئايەت قىيامەت كۈنىنىڭ قانچىلىك قىيىن ۋە دەھشەتلىك ئىكەنلىكىنى، كاپىرلارنىڭ شۇ كۈندە توپا بولۇپ كېتىشنى ئارزۇ قىلىدىغانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ. بۇ بىزنى قىيامەت كۈنىگە تەييارلىق قىلىشقا، ياخشى ئەمەللەرنى كۆپ قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.
2. ئاللاھنىڭ ھەممە نەرسىگە گۇۋاھ بولۇشى: ئاللاھ تائالا ھەممە ئىشنى بىلىدۇ ۋە كۆرۈپ تۇرىدۇ. ھېچقانداق ئەمەل ئۇنىڭدىن يوشۇرۇن قالمايدۇ. بۇ بىزنى ھەر ۋاقىت ئاللاھنىڭ نازارىتىدە ئىكەنلىكىمىزنى ھېس قىلىپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلىشقا ۋە يامان ئىشلاردىن ساقلىنىشقا تەرغىب قىلىدۇ.
3. پەيغەمبەرگە ئىتائەت قىلىشنىڭ مۇھىملىقى: بۇ ئايەتتە كاپىرلارنىڭ پەيغەمبەرگە ئاسىيلىق قىلغانلىقى تىلغا ئېلىنىدۇ. بۇ بىزگە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ئىتائەت قىلىشنىڭ، ئۇنىڭ سۈننەتلىرىگە ئەمەل قىلىشنىڭ قانچىلىك مۇھىملىقىنى ئەسكەرتىدۇ.
4. تەۋبە قىلىشنىڭ پۇرسىتى: بۇ ئايەت بىزگە بۇ دۇنيادا تەۋبە قىلىش ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلىش پۇرسىتىنىڭ بارلىقىنى، قىيامەت كۈنى كەلگەندە پۇشايمان قىلىشنىڭ پايدىسىز ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتىدۇ. شۇڭا بىز ھازىرلا تەۋبە قىلىپ، ياخشى ئەمەللەرگە ئەھمىيەت بېرىشىمىز كېرەك.
5. ئاللاھنىڭ رەھمىتى ۋە ئادىللىقى: بۇ ئايەت ئاللاھنىڭ ئادىللىقىنى ۋە ھەر بىر ئادەمنىڭ ئەمەلىگە قاراپ جازا ياكى مۇكاپات بېرىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ بىزنى ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئۈمىد باغلاپ، ئۇنىڭ ئادىللىقىغا ئىشىنىشكە تەرغىب قىلىدۇ.

بۇ ئايەت بىزنى ئىسلام ۋە قۇرئانغا تېخىمۇ چوڭقۇر مۇھەببەت باغلاشقا، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئەمەل قىلىپ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ سۈننەتلىرىگە ئەمەل قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.