Гафир сүрөсү — Аят 26

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• ذَرُونِي — мени койгула, мага тоскоол болбоңор.
• أَقْتُلْ — өлтүрөйүн.
• وَلْيَدْعُ رَبَّهُ — жана ал өзүнүн Раббисин чакырсын (жалбарсын).
• يُبَدِّلَ دِينَكُمْ — силердин диниңерди алмаштырсын, өзгөртсүн.
• يُظْهِرَ الْفَسَادَ — жер бетинде бузукулукту, башаламандыкты таратсын.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Фараон өзүнүн элине жана ак сөөктөрүнө кайрылып: «Мени койгула, Мусаны өлтүрөйүн. Ал өзүнүн Раббисин чакырып, мага тоскоол болууга аракет кылсын — мен ага кайыл эмесмин. Мен силердин диниңерди алмаштырып коюшунан, же болбосо ал жер бетинде бузукулукту, башаламандыкты таратып жиберишинен коркомун» — деди.

Фараон бул сөздөрү менен Мусаны (алейхис-салам) өлтүрүүгө бел байлаганын билдирди. Анын айланасындагылар Мусаны өлтүрүүгө тоскоол болуп жаткандыктан, ал аларды ыраа көрбөй, өзүнө эркиндик берүүлөрүн суранды. «Ал өз Раббисин чакырсын» дегени — Мусанын Раббиси аны коргой алабы, же жокпу, көрөбүз деген мааниде айтылган кекесинүү жана менменсинген сөз. Фараон өзүнүн бийлигине жана кудайлык дооматына ээрип, Мусанын чакырыгы эч нерсе кыла албайт деп ойлоду.

Ал эми «силердин диниңерди алмаштырып коюшунан коркомун» дегени — Мусанын алып келген ыйманы алардын бутпарастык ишенимдерин жокко чыгарып, ата-бабаларынан калган салт-жөрөлгөлөрүн өзгөртүп коюшунан кабатыр болгондугу. «Жер бетинде бузукулукту таратышынан коркомун» дегени болсо — Мусага ээрчигендер көбөйүп, алардын арасында кайсы бир адамдар өлтүрүлүп, же болбосо коомдо башаламандык, тартипсиздик келип чыгышы мүмкүн деген ой менен айтылган. Чынында, фараон өзүнүн бийлигинин кулашын, дининин жок болушун жана коомдук тартибинин бузулушун «бузукулук» деп атады. Бирок чыныгы бузукулук — фараондун өзүнүн кудайлыкка шерик болушу, адамдарды адаштырып, зордук-зомбулук менен башкарышы эле.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала өз пайгамбарларын коргойт. Фараон канчалык аракет кылбасын, Мусаны (алейхис-салам) өлтүрө алган жок. Бул — Аллахтын өз динdarларын, өзгөчө пайгамбарларын коргоочулугунун далили.
• Ыймансыздардын коркунучу — ыймандын таралышынан. Фараон Мусанын алып келген дини алардын динин алмаштырат деп корккон. Бул — акыйкат диндин күчүн, анын эски батыл ишенимдерди жокко чыгара аларын көрсөтөт.
• Дүйнөлүк бийлик менен акыйкаттын күрөшү дайыма болуп келген. Фараон сыяктуу зулумдар акыйкатты жок кылууга аракет кылышат, бирок Аллахтын жардамы менен акыйкат жеңишке жетет.
• Аллахка таянуу — эң чоң күч. Муса (алейхис-салам) фараондун коркутууларына карабастан, Аллахка таянып, өз милдетин улантты. Бул — ыймандуу адамдарга үлгү.
• Динди өзгөртүү эмес, акыйкатка кайтуу — куткарылуунун жолу. Фараон «диниңерди алмаштырат» деп корккон, бирок чынында Муса аларды адашуудан акыйкатка чакырган. Бул — исламдын адамзатты караңгылыктан жарыктыкка алып чыгуучу дин экенин көрсөтөт.
• Зулумдун акыбети — кыйроо. Фараон өзүнүн зулуму менен акыры өзү жок болду. Бул — Аллахтын адилет сотунун далили жана ыймандууларга сооротуу.