غافر سۈرىسى — ئايەت 43

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• لَا جَرَمَ: ھەقىقەتەن، شەكسىز، مۇقەررەر.
• دَعْوَةٌ: چاقىرىق، دۇئا قىلىش، ئىجابەت قىلىش.
• مَرَدَّنَا: قايتىدىغان جايىمىز، ئاخىرقى بارىدىغان ئورنىمىز.
• الْمُسْرِفِينَ: چەكتىن ئاشقانلار، ھەددىدىن ئۆتكەنلەر (بۇ يەردە كۇفرى ۋە گۇناھتا چەكتىن ئاشقانلار).

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت مۇئمىن كىشىنىڭ پىرئەۋن ئائىلىسىدىكى قەۋمىگە قىلغان نەسىھىتىنىڭ داۋامىدۇر. ئۇ ئۇلارغا ئېيتىدۇكى: سىلەر مېنى ئىبادەت قىلىشقا چاقىرىۋاتقان بۇ بۇتلار ۋە مەخلۇقلار ھەقىقەتەن ھېچقانداق ئىجابەت قىلىش كۈچىگە ئىگە ئەمەس. ئۇلار دۇنيادا بولسۇن ياكى ئاخىرەتتە بولسۇن، ھېچكىمنىڭ دۇئاسىغا ئىجابەت قىلالمايدۇ، ھېچقانداق پايدا ياكى زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ. چۈنكى ئۇلار ئۆزىمۇ ئاجىز، ئۆزىمۇ مەخلۇق، ھېچقانداق ئىرادە ۋە كۈچكە ئىگە ئەمەس. ئۇلارنى ئىبادەت قىلىشقا چاقىرىش ئەقىلسىزلىقتۇر.

ئاندىن ئۇ ئۇلارغا ھەقىقەتنى ئەسكەرتىدۇ: بىز ھەممىمىز ئاخىرقى ھېسابتا يالغۇز ئاللاھ تەعالانىڭ دەرگاھىغا قايتىمىز. ئۇ بىزنىڭ ھەر بىر قىلغان ئەمەلىمىزنى ئادىللىق بىلەن تەكشۈرۈپ، ھەر كىمگە لايىقىنى بېرىدۇ. شۇڭا كىشى بۇ دۇنيادا ئۆزىنىڭ قايسى تەرەپكە ماڭىۋاتقانلىقىنى ئويلىشى كېرەك.

ئايەتنىڭ ئاخىرىدا ئاللاھ تەعالا بىر مۇھىم ھەقىقەتنى بىلدۈرىدۇ: كۇفرى ۋە گۇناھتا چەكتىن ئاشقان، ھەددىدىن ئۆتكەن كىشىلەر دوزاخ ئەھلىدۇر. ئۇلار دوزاخقا كىرىپ، ئۇنىڭ ئازابىدا مەڭگۈ قالىدۇ. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقىي ئىبادەتكە لايىق يالغۇز ئاللاھ تەعالادۇر. ئۇنىڭدىن باشقا ھەممە نەرسە ئاجىز ۋە ئىجابەت قىلالمايدىغان مەخلۇقتۇر. شۇڭا بىز پەقەت ئاللاھقا يۆنىلىشىمىز، ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىشىمىز ۋە ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇشىمىز كېرەك. بۇ دۇنيا ۋاقىتلىق، ئاخىرەت بولسا مەڭگۈلۈك. ئەقىللىق كىشى بۇ دۇنيانى ئاخىرەت ئۈچۈن تەييارلىق قىلىش مەيدانى قىلىدۇ. ئاللاھ تەعالا ھەممىمىزنى ھىدايەت قىلىپ، دوزاخ ئەھلىدىن قىلمىسۇن. ئامىن.