Sure Mü'min — Ayet 43

Kelime Anlamları:

• Lâ cerame: Şüphesiz, gerçekten, doğrusu.
• Ted'ûnenî: Beni çağırıyorsunuz, davet ediyorsunuz.
• Davetün: Bir çağrı, bir karşılık verme, icabet etme.
• Meraddünâ: Dönüşümüz, varacağımız yer.
• Müsrifûn: Aşırı gidenler, haddi aşanlar, özellikle küfür ve günahta sınır tanımayanlar.
• Ashâbü'n-nâr: Cehennemin sahipleri, cehenneme girenler.

Tefsir:

Bu âyet, Mü'min sûresinde anlatılan mümin kişinin, kavmini uyarmaya devam ederken söylediği sözlerin bir parçasıdır. O mümin, kavmine şöyle demektedir: "Şüphesiz ve gerçekten, sizin beni kendisine ibadet etmeye çağırdığınız şeyler (putlar), ne dünyada ne de ahirette hiç kimseyi kendilerine çağırma ve davete icabet etme gücüne sahip değildir. Onlar ne bir fayda ne de bir zarar verebilirler; ne bir duayı işitirler ne de bir ihtiyacı giderebilirler. Onlar ancak aciz, cansız varlıklardır. Bu yüzden onlara yönelmek tamamen anlamsızdır."

Mümin kişi sözlerine şöyle devam eder: "Biliniz ki hepimizin dönüşü yalnızca Allah'adır. O, herkese yaptığının karşılığını verecektir. Kim iyilik yaparsa iyilikle, kim kötülük yaparsa kötülükle karşılık bulacaktır. Ayrıca şunu da bilin ki, küfürde ve günahta haddi aşanlar, Allah'ın emirlerini çiğneyenler ve O'na ortak koşanlar, işte onlar cehennemin sahipleridirler; orada ebedî olarak kalacaklardır."

Bu sözler, mümin kişinin kavmine yaptığı son uyarılardandır. O, onlara hem putların acizliğini göstererek akıl yürütmekte, hem de ahiret gerçeğini hatırlatarak onları korkutmaktadır.

Çıkarılan Faydalar:

• Bu âyet, tevhid inancının ne kadar akılcı ve tutarlı olduğunu gösterir. Putlara tapmak, hiçbir mantığa sığmayan, hem dünyada hem ahirette hiçbir faydası olmayan bir davranıştır. İslam ise insanı bu anlamsızlıktan kurtarıp, her şeye gücü yeten, duayı işiten ve karşılık veren yüce Allah'a yöneltir.
• İnsanın yaratılış gayesi, yalnızca Allah'a kulluk etmektir. Bu âyet, insanın hayatını bu gaye etrafında şekillendirmesi gerektiğini hatırlatır. Allah'a yönelen bir kalp, huzur bulur; O'ndan başkasına yönelen ise hayal kırıklığına uğrar.
• Ahirete iman, insanın davranışlarını düzenleyen en büyük motivasyondur. Bu âyet, herkesin bir gün Allah'ın huzuruna döneceğini ve yaptıklarının karşılığını göreceğini bildirerek, insanı sorumlu ve bilinçli bir hayat yaşamaya teşvik eder.
• "Müsrifler" yani haddi aşanlar, Allah'ın rahmetinden ümit kesmemekle birlikte, azabından da korkmalıdırlar. Bu âyet, insanı günahtan ve isyandan uzaklaştıran bir uyarı niteliğindedir. Mümin, hem ümit hem korku dengesi içinde yaşar ve bu denge onu hem ibadete hem de günahtan kaçınmaya sevk eder.