Zuxruf surəsi — Ayə 51

Sözlərin izahı:

• وَنَادَىٰ — “nida etdi, ucadan səsləndi, xitab etdi”.
• فِرْعَوْنُ — Misir hökmdarının adı; burada təkəbbür və özünü böyütmə rəmzi.
• مُلْكُ مِصْرَ — “Misir mülkü, Misir səltənəti”.
• الْأَنْهَارُ — “çaylar”; burada Nil çayından ayrılan böyük arxlar və kanallar nəzərdə tutulur.
• تَجْرِي مِن تَحْتِي — “altımdan axır”; yəni saraylarımın, taxtımın və bağlarımın altından.
• أَفَلَا تُبْصِرُونَ — “Məgər görmürsünüzmü?”; yəni “Mənim əzəmətimi, gücümü və cah-calalımı görmürsünüzmü?”

Ayənin təfsiri:

Firon öz qövmünün içində ucadan səslənib onlara xitab etdi və təkəbbürlə öz səltənətini, var-dövlətini önə çıxardı. Dedi: “Ey qövmüm! Məgər Misir mülkü mənim deyilmi? Bu çaylar, bu böyük arxlar mənim saraylarımın, taxtımın və bağlarımın altından axmırmı? Elə isə mənim əzəmətimi, gücümü və cah-calalımı görmürsünüzmü?”

Firon bu sözləri ilə insanları haqqa yönəltmək istəmirdi; əksinə, onları özünə heyran etmək, Musanın (əleyhissəlam) yanında zəif və kasıb görünməsindən istifadə edib öz hökmranlığını möhkəmləndirmək istəyirdi. O, mülkünün böyüklüyünə, çayların ona tabe olmasına aldanıb Allahın verdiyi nemətlərin əsl Sahibini unutdu. Halbuki bütün bu səltənət, bu çaylar, bu torpaq — hamısı Allahın izni və lütfü ilə ona müvəqqəti olaraq verilmişdi.

Bu ayə bizə öyrədir ki, dünya malı, vəzifə və hakimiyyət insanı qürrələndirməməli, onu haqdan uzaqlaşdırmamalıdır. Fironun sonu göstərdi ki, Allahın verdiyi nemətlərlə öyünüb Allaha şükür etməyən, özünü Allahdan üstün sayan kimsə necə acı aqibətlə üzləşər. Allah-Təala buyurur ki, yer üzündə təkəbbürlə gəzənləri və haqqı qəbul etməyənləri Özü alçaldar.

Ey insan! Sənin də əlində olan hər bir nemət — sağlamlıq, ailə, iş, ev, elm — hamısı Allahın əmanətidir. Bunları Firon kimi özünü böyütmək üçün deyil, Allaha şükür etmək və insanlara yaxşılıq etmək üçün istifadə et. Quran bizə bu dünyanın keçici olduğunu, əsl əzəmətin isə yalnız Allahın yanında olduğunu xatırladır. Gəl, Fironun yolundan deyil, Musanın (əleyhissəlam) yolundan gedək — təvazö, haqqa təslimiyyət və Allaha şükür yolu ilə.