زخرف سۈرىسى — ئايەت 8

1) لۇغەتتىكى ئىزاھات:

• بَطْشًا: كۈچ-قۇۋۋەت، زوراۋانلىق ۋە ھۆكۈمرانلىق دېگەن مەنىدە.
• مَضَى: ئۆتتى، داۋاملاشتى، ئالدىنقىلارنىڭ ئەھۋالى ئوتتى دېگەن مەنىدە.
• مَثَلُ الْأَوَّلِينَ: ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ ئەھۋالى ۋە ئاقىۋىتى، يەنى ئۇلارنىڭ ھالاك بولۇشى ھەققىدىكى مىسال.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا تەسەللى بېرىپ، ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ ئۇنى مەسخىرە قىلىشى ۋە ئىنكار قىلىشى سەۋەبىدىن قايغۇرماستىقىنى ئۇقتۇرىدۇ. ئاللاھ مۇنداق دەيدۇ: بىز ئىلگىرىكى ئۈممەتلەر ئىچىدىنمۇ پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتتۇق، ئۇلارمۇ پەيغەمبەرلىرىنى مەسخىرە قىلدى ۋە ئىنكار قىلدى. ئاندىن بىز ئۇلارنىڭ ئىچىدىن كۈچ-قۇۋۋەت جەھەتتىن ھازىرقى مەككە مۇشرىكلىرىدىن تېخىمۇ كۈچلۈك، تېخىمۇ باي ۋە تېخىمۇ ئەسكەرلىك بولغانلىرىنى ھالاك قىلدۇق. ئەگەر بىز ئۇنداق كۈچلۈك ئۈممەتلەرنى ھالاك قىلالىغان بولساق، ئۇنداقتا بۇ ئاجىز مەككە مۇشرىكلىرىنى ھالاك قىلىش بىزگە ئەسلا قىيىن ئەمەس.

ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ، يەنى نۇھ قەۋمى، ئاد، سەمۇد، لۇت قەۋمى ۋە مەديەن ئاھالىسى قاتارلىقلارنىڭ ھالاك بولۇش ۋەقەسى قۇرئان كەرىمدە تەپسىلىي بايان قىلىنغان بولۇپ، ئۇلارنىڭ ئاقىۋىتى ئىبرەت ئېلىشقا تېگىشلىك بىر مىسال بولۇپ قالدى. ئۇلار پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلغانلىقى، ھەقىقەتنى رەت قىلغانلىقى ۋە زوراۋانلىق قىلغانلىقى سەۋەبىدىن ئاللاھنىڭ ئازابىغا دۇچار بولدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقەتنى ئىنكار قىلىش ۋە پەيغەمبەرلەرنى مەسخىرە قىلىش ھەرگىز ياخشى ئاقىۋەت كەلتۈرمەيدۇ. ئاللاھنىڭ قانۇنىيىتى ئۆزگەرمەيدۇ: كىمكى ھەقىقەتنى رەت قىلسا، ئۇنىڭ ئاقىۋىتى ھالاكەت بولىدۇ. شۇڭا ئەي ئىنسانلار، قۇرئان كەرىمنىڭ دەۋىتىنى قوبۇل قىلىڭلار، ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئىمان ئېيتىڭلار ۋە ئۇلارنىڭ يولىنى تۇتۇڭلار، تېخى ئۆتمۈشتە بولۇپ ئۆتكەن ئۈممەتلەرنىڭ ئاقىۋىتىدىن ئىبرەت ئېلىڭلار. ئاللاھنىڭ رەھمىتى ۋە مەغپىرىتى ھەقىقەتنى قوبۇل قىلغانلار ئۈچۈندۇر.