Аз-Зухруф сүресі — Аят 8

1. Сөздердің мағынасы:

• فَأَهْلَكْنَا — «жойып жібердік, құртып жібердік».
• أَشَدَّ مِنْهُم بَطْشًا — «олардан күш-қуаты, қаһары анағұрлым басым болғандарды». «Батш» дегеніміз — күшпен ұстау, қаһармен басып-жаншу.
• وَمَضَىٰ — «өтіп кетті, айтылып қалды, таралып кетті».
• مَثَلُ الْأَوَّلِينَ — «бұрынғылардың мысалы, олардың халінің сипаты».

1. Аяттың тәпсірі:

Алдыңғы аяттарда Алла Тағала Мекке халқынан бұрын өткен қауымдарға да елшілер жібергенін, бірақ олардың әрбір келген пайғамбарды келеке-мазақ қылғанын баяндаған. Енді осы аятта сол қауымдардың ақыбеті еске салынады: Алла оларды жойып жіберді. Олар Мекке мүшріктерінен әлдеқайда күшті, әлдеқайда қаһарлы еді — алайда күш-қуаттары оларды Алланың азабынан құтқара алмады. Ендеше, әлсіздеу болған мына қауым да азапқа ұшыраудан қашып құтыла алмайды.

«Бұрынғылардың мысалы өтіп кетті» дегені — бұрынғы қауымдардың, яғни Нұх қауымының, Адтың, Сәмудтың, Лұт қауымының және Мәдиян тұрғындарының қалай жойылғаны туралы хабар Құранда бірнеше жерде айтылып, адамдарға үлгі-өнеге ретінде танымал болып кетті. Бұл — Пайғамбарға (с.а.с.) жұбаныш әрі ескерту: сені келеке еткендер де сол бұрынғылардың тағдырына тап болады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Алланың әділдігі мен құдіреті: Күш-қуаты қанша зор болса да, Алланың азабынан ешкім қашып құтыла алмайды. Бұл — иманды жүрекке тыныштық, ал қарсы шыққандарға ескерту.
• Тарихтан сабақ алу: Бұрынғы қауымдардың жойылуы туралы Құрандағы хабарлар — адамзатқа берілген үлкен өнеге. Оларды оқып, ой түйген адам тура жолға түседі.
• Пайғамбарға жұбаныш: Қиындыққа тап болған әрбір иман иесіне бұл аят үміт береді: Алла әділ, жақсылардың ақыбеті жақсы болады.
• Исламның шынайылығы: Құрандағы тарихи хабарлардың дәлдігі мен олардың мысал ретінде таралуы — Құранның Алладан келген кітап екенінің бір дәлелі. Бұл адамды Құранға деген сүйіспеншілікке, оны оқуға және бойлауға шақырады.