Zuxruf surasi — Oyat 8

Kalimalarning ma'nolari:

• Bat'shan – kuch-quvvat, zo'rlik, qattiq tutish.
• Mada (مضى) – o'tdi, o'tib ketdi.
• Masal (مثل) – bu yerda: ibrat, o'git, qissa, holat.
• Avvalin (الأولين) – avvalgi ummatlar, o'tgan xalqlar.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Sizdan oldin ham o'tgan avlodlarga ko'plab payg'ambarlar yuborilgan edi. Ular ham sizning qavmingiz (Quraysh) kabi o'z payg'ambarlarini masxara qilishgan, ularni yolg'onga chiqarishgan. Biz esa o'sha payg'ambarlarni yolg'onga chiqarganlarni halok qildik. Holbuki, ular sizning qavmingizdan ham kuch-quvvatliroq, zo'rligroq edilar. Ular qudratli bo'lishlariga qaramay, Bizning azobimizdan qochib qutula olmadilar. Xuddi shuningdek, avvalgi xalqlarning (Nuh qavmi, Od, Samud, Lut qavmi, Madayan ahli kabi) qissalari ham ibrat o'laroq zikr qilingan va ularning oqibati hammaga ma'lum bo'ldi. Bu qissalar Qur'onda bayon qilinganki, ular mashhur masalga aylangan. Demak, ey Muhammad, sizning qavmingiz ham o'shalardan kuchsizroq bo'lsa, ular ham xuddi shunday halok bo'lishlariga shubha yo'q. Bu sizga tasalli va sabr bo'lsin.

Foydalar:

• Alloh taolo o'z payg'ambarlarini doimo qo'llab-quvvatlaydi va ularni dushmanlaridan himoya qiladi. Payg'ambarimiz Muhammad (s.a.v.) ham xuddi shunday yordamga muyassar bo'ladi.
• Kufr va payg'ambarlarni masxara qilish halokatga olib boradigan eng yomon illatlardandir. O'tgan xalqlarning taqdiri buning yaqqol dalilidir.
• Qur'onda zikr qilingan o'tgan xalqlarning qissalari ibrat maktabidir. Ular orqali mo'minlar sabr qilishni, Allohning va'dasiga ishonishni o'rganadilar.
• Allohning qudrati cheksizdir. U eng kuchli va zo'r xalqlarni ham halok qilishga qodir. Shuning uchun inson hech qachon o'z kuchiga mag'rurlanib, Allohning amridan chiqmasligi kerak.
• Payg'ambarlarga qilingan azob-uqubatlar va ularning sabrlari mo'minlar uchun eng go'zal namunadir. Bu ularni to'g'ri yo'lda mustahkam turadi.