Аз-Зухруф сүрөсү — Аят 8

1. Сөздөрдүн мааниси:

• فَأَهْلَكْنَا — Биз жок кылдык, кыйраттык.
• أَشَدَّ مِنْهُم بَطْشًا — алардан (Мекке мушриктеринен) күчтүүрөөк, кубаттуураак болгондорду. «Батш» дегени — күч-кубат, кармашуу жана зордук-зомбулук менен кармашуу.
• وَمَضَىٰ مَثَلُ الْأَوَّلِينَ — мурункулардын (мурдагы каапыр коомдордун) мисалы, б.а. алардын кандай кыйратылганы жөнүндөгү кабар өтүп кетти, белгилүү болду.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламаттыгы болсун) жана анын коомуна сооротуу жана эскертүү берүүдө. Ал мындай дейт: Биз сенден мурунку коомдорго да пайгамбарларды жибергенбиз, бирок алар пайгамбарларын шылдыңдап, жалганга чыгарышкан. Ошондо Биз алардын арасынан эң күчтүү, эң кубаттуу, эң таасирдүү болгондорун да кыйратып жок кылдык. Эгер Биз алардан да күчтүүрөөк болгондорду жок кыла алсак, анда сенден жана сенин коомуңдан алда канча алсызыраак болгондорду жок кылууга эч качан алсыз эмеспиз. Мурунку каапыр коомдордун — Нухтун коому, Аад, Самуд, Луттун коому жана Мадян эли сыяктуулардын — кандайча кыйратылганы жөнүндөгү кабар Куранда бир нече жерде айтылып, белгилүү болуп калды. Бул алардын кылган күнөөлөрүнүн жана пайгамбарларды шылдыңдагандыктарынын кесепети эле. Ошондуктан, бул аят Мекке мушриктерине эскертүү: эгер алар да ушундай жолду улантса, аларды да ушундай азап күтүп турат.

1. Алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адилеттүү жана кудуреттүү. Ал эч кимди адилетсиз жазалабайт, бирок эч ким Анын азабынан кутула албайт.
• Тарыхтагы каапыр коомдордун кыйратылышы — бул кийинки муундар үчүн чоң эскертүү жана сабак.
• Пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламаттыгы болсун) жана анын жолун жолдогон ыймандуу адамдарга бул аят сооротуу: Аллах адилетсиздерди жок кылууга кудуреттүү, ыймандууларды коргойт.
• Куранда өткөн коомдордун окуяларынын эскерилиши — бул адамзатты ой жүгүртүүгө, акыйкатты кабыл алууга жана адашуудан сактанууга чакырат.
• Ислам — бул акыйкат жана адилеттик дини. Аллахтын азабынан коркуу жана Анын ырайымына үмүт кылуу — ыймандуу адамдын жүрөгүндөгү эки негизги сезим.