محمد سۈرىسى — ئايەت 11

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• ذَٰلِكَ — بۇ، ئاشۇ (يۇقىرىدا بايان قىلىنغان ئىش).
• مَوْلَى — ياردەمچى، ھامىي، قوغدىغۇچى، نۇسرەت قىلغۇچى.
• بِأَنَّ — شۇنىڭ ئۈچۈنكى، سەۋەبى شۇكى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئاللاھ تەئالانىڭ ئىلگىرىكى ئايەتلەردە بايان قىلغان مۇئمىنلەرگە ياردەم بېرىش ۋە كاپىرلارنى مەغلۇپ قىلىش ھەققىدىكى ھۆكۈمىنىڭ سەۋەبىنى چۈشەندۈرىدۇ. يەنى ئاللاھ تەئالا مۇئمىنلەرگە نۇسرەت بېرىپ، كاپىرلارنى مەغلۇپ قىلىدۇ؛ چۈنكى ئاللاھ مۇئمىنلەرنىڭ ھامىيىسى ۋە ياردەمچىسىدۇر. ئۇلار ئاللاھقا ئىمان كەلتۈرگەن، ئاللاھقا تاۋەككۈل قىلغان، ئاللاھنىڭ دىنىغا ياردەم بەرگەن كىشىلەردۇر. ئاللاھ ئۇلارنى ھەرگىز يالغۇز قويمايدۇ، ھەر قانداق قىيىنچىلىق ۋە دۈشمەنلىك ئالدىدا ئۇلارغا مەدەت بېرىدۇ.

ئەمما كاپىرلارغا كەلسەك، ئۇلارنىڭ ھېچقانداق ھامىيىسى ۋە ياردەمچىسى يوق. ئۇلار ئاللاھنى ئىنكار قىلغان، ئاللاھنىڭ ياردىمىدىن مەھرۇم قالغان، ئۇلارنى قۇتقۇزىدىغان ۋە قوغدايدىغان ھېچقانداق كۈچ يوق. بۇ يەردىكى «مەۋلا» دىن مەقسەت ياردەم بېرىش ۋە نۇسرەت قىلىش جەھەتتىكى ھامىيلىقتۇر، ئەمەلىيەتتە بارلىق مەخلۇقات ئاللاھنىڭ بەندىلىرىدۇر، ئاللاھ ھەممىنىڭ ھەقىقىي ئىگىسىدۇر. لېكىن ئىمان ئېيتقان بەندىلەر ئاللاھنىڭ ئالاھىدە ياردىمى ۋە نۇسرىتىگە ئېرىشىدۇ، كاپىرلار بولسا بۇ شەرەپتىن مەھرۇم قالىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىمان ۋە ئاللاھقا بولغان ئىتائەت ئىنساننى ئاللاھنىڭ ياردىمىگە ئېرىشتۈرىدىغان ئەڭ ئۇلۇغ ۋاسىتىدۇر. ئاللاھقا ئىمان كەلتۈرگەن كىشى ھەرگىز يالغۇز ئەمەس، ئۇنىڭ ھامىيىسى ئاللاھتۇر. ئاللاھنىڭ ياردىمى ھەر قانداق كۈچتىن ئۈستۈندۇر. شۇڭا، ئىمانىمىزنى مۇستەھكەم قىلايلى، ئاللاھقا تاۋەككۈل قىلايلى، ئاللاھنىڭ بىزنى ھەرگىز يالغۇز قويمايدىغانلىقىغا ئىشەنچ قىلايلى. ئاللاھ تەئالا مۇئمىنلەرنىڭ ھەقىقىي ھامىيىسى ۋە ياردەمچىسىدۇر، بۇ ئەڭ چوڭ بەخت ۋە ئەڭ ئۇلۇغ شەرەپتۇر.