Muhəmməd surəsi — Ayə 11

Sözlərin izahı:

• ذَٰلِكَ — "bu", "o şey" mənasında olub, əvvəlki ayələrdə bəhs edilən möminlərə kömək və kafirlərin məğlubiyyətinə işarə edir.
• مَوْلَى — "hami", "yardımçı", "dayaq", "sahib çıxan" mənasındadır. Burada Allahın möminlərə olan himayəsi və yardımı nəzərdə tutulur.
• الْكَافِرِينَ — "kafirlər", yəni Allaha və Onun dininə inanmayanlar.
• لَا مَوْلَىٰ لَهُمْ — "onların heç bir hamisi yoxdur", yəni onları qoruyub yardım edəcək heç kim tapılmaz.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə Allahın möminlərə olan sonsuz lütfünü və kafirlərin nə qədər aciz vəziyyətdə olduğunu bizə göstərir. Uca Allah buyurur ki, əvvəlki ayələrdə bəhs olunan kömək və qələbə təsadüfi deyil — bunun səbəbi odur ki, Allah iman gətirənlərin həqiqi hamisi, yardımçısı və dayaqıdır. Möminlər Allaha sığındıqda, Ona güvəndikdə, Allah onları heç vaxt tək qoymaz, çətinliklərdə əlindən tutar və düşmənlərinə qarşı onlara qələbə bəxş edər.

Kafirlərə gəldikdə isə, onların heç bir həqiqi hamisi yoxdur. Onlar dünyada güclü görünə bilər, mal-dövlətə, ordulara, dostlara arxalana bilərlər — lakin bütün bunlar fanidir və onları əbədi məğlubiyyətdən xilas edə bilməz. Çünki onlar Rəbbini tanımayıb Ona arxa çevirdilər; artıq onları qoruyacaq, onlara kömək edəcək həqiqi bir vəlisi yoxdur.

Bu ayədə nəzərdə tutulan "vilayət" köləlik mənasında deyil, yardım və himayə mənasındadır. Çünki bütün məxluqat — mömin də, kafir də — Allahın quludur və Onun hakimiyyəti altındadır. Lakin Allahın dostluğu, yardımı və himayəsi yalnız iman gətirənlərə xasdır.

Ey insan! Bu ayə sənə nə qədər böyük bir müjdə verir! Əgər sən Allaha iman gətirsən, Ona təslim olsan, Allah sənin hamin olacaq — sən heç vaxt tək qalmayacaqsan. Dünya sənə üz tutsa da, üz çevirsə də, Allahın yardımı səninlədir. Elə isə gəl, imanı seç, Allahın dostluğunu qazan! Çünki bu dünyada ən böyük sərvət, ən möhkəm dayaq — Allahın sənə hami olmasıdır.