سوره فتح — آیه 14

معانی کلمات:

• مُلْکُ: پادشاهی و فرمانروایی مطلق.
• یَغْفِرُ: می‌آمرزد و می‌بخشاید.
• یُعَذِّبُ: عذاب می‌دهد و کیفر می‌کند.
• غَفُورًا: بسیار آمرزنده.
• رَحِیمًا: بسیار مهربان.

تفسیر آیه:

فرمانروایی مطلق آسمان‌ها و زمین تنها از آنِ خداوند است؛ او مالک حقیقی همه چیز است و هیچ‌کس در این پادشاهی شریک او نیست. او بر اساس حکمت و عدالت خود، هر که را بخواهد می‌آمرزد و گناهانش را می‌بخشاید و او را مشمول رحمت خویش قرار می‌دهد، و هر که را بخواهد — به عدل خود — عذاب می‌کند. اما رحمت او بر غضبش پیشی گرفته است؛ چنانکه برای بندگان توبه‌کار، آمرزش را تضمین کرده و وعده داده است که گناهان را — حتی گناهان بزرگ را — در صورت توبه صادقانه ببخشاید. خداوند همواره آمرزنده و مهربان بوده و هست؛ او درهای توبه را به روی بندگانش باز گذاشته و آنان را به بازگشت به سوی خود دعوت می‌کند.

فواید و پیام‌های آیه:

• این آیه به ما می‌آموزد که همه چیز در دست خداوند است و اوست که بر اساس حکمت و عدل خود تصمیم می‌گیرد؛ پس نباید به غیر او امید بست و یا از غیر او ترسید.
• رحمت الهی بر غضب او پیشی دارد؛ خداوند با وجود قدرت مطلق، آمرزنده و مهربان است و بندگان را به توبه و بازگشت دعوت می‌کند.
• این آیه مایه امیدواری گناهکاران است؛ هیچ‌کس نباید از رحمت خدا ناامید شود، زیرا او وعده آمرزش به توبه‌کنندگان داده است.
• شناخت این حقیقت که مالکیت مطلق از آنِ خداست، انسان را در برابر طغیان و تکبر حفظ می‌کند و او را به فروتنی و بندگی وا می‌دارد.