Fəth surəsi — Ayə 17

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• حَرَجٌ (hərəc): günah, məsuliyyət, çətinlik və təqsir mənasındadır. Yəni "günah yoxdur, məsuliyyət yoxdur" deməkdir.
• الْأَعْمَىٰ (əl-ə'ma): görmə qabiliyyətini itirmiş kor şəxs.
• الْأَعْرَجِ (əl-ə'rəc): ayağı şikəst olan, axsaq şəxs.
• الْمَرِيضِ (əl-məriz): xəstə olan şəxs.
• يَتَوَلَّ (yətəvəllə): üz çevirən, boyun qaçıran, itaətdən üz döndərən.
• عَذَابًا أَلِيمًا (əzabən əlimə): çox ağrılı, şiddətli əzab.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə Allahın qullarına olan sonsuz mərhəmətini və şəriətin necə mərhəmətli olduğunu göstərir. Allah-Təala buyurur ki, kor, axsaq və xəstə olan kimsələrə cihaddan geri qalmaqda heç bir günah və məsuliyyət yoxdur. Çünki onların buna gücü çatmır və Allah heç kəsi gücü çatmayan şeylə mükəlləf etməz. Bu, İslamın böyük bir üstünlüyüdür — dinimiz çətinlik və məşəqqət dini deyil, asanlıq və mərhəmət dinidir.

Sonra Allah-Təala buyurur: kim Allaha və Onun Rəsuluna itaət edərsə, Allah onu elə cənnətlərə daxil edər ki, ağaclarının və qəsrlərinin altından çaylar axar. Bu, möminlər üçün böyük bir müjdədir. Kim də itaətdən üz çevirib boyun qaçırarsa, Allah onu çox ağrılı bir əzabla cəzalandırar.

Bu ayə bizə öyrədir ki, İslam dini hər kəsin halını nəzərə alır, zəif və aciz olanlara yüngüllük göstərir. Eyni zamanda itaətin nə qədər böyük mükafata, itaətsizliyin isə nə qədər ağır nəticəyə səbəb olduğunu xatırladır. Gəlin Allaha və Rəsuluna itaət edənlərdən olaq, çünki bu yolda əsl səadət və əbədi Cənnət vardır. Allahın rəhməti genişdir, lakin Onun əzabı da şiddətlidir — ağıl sahibləri bunu dərk edər və doğru yolu seçər.