مائدہ سۈرىسى — ئايەت 29

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• تَبُوءَ: قايتىسەن، يۈكلەنسەن. بۇ يەردە «گۇناھنى ئۆز ئۈستىگە ئېلىپ قايتىش» مەنىسىدە.
• إِثْمِي: مېنىڭ گۇناھىم، يەنى مېنى ئۆلتۈرۈش گۇناھى.
• إِثْمِكَ: سېنىڭ گۇناھىڭ، يەنى بۇنىڭدىن ئىلگىرى قىلغان گۇناھلىرىڭ.
• أَصْحَابِ النَّارِ: دوزاخ ئەھلى، دوزاخقا كىرىپ ئۇنىڭدا قالغۇچىلار.
• الظَّالِمِينَ: زالىملار، ھەددىدىن ئاشقۇچىلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

ھابىل قابىلغا ئۆزىنىڭ ئۆلتۈرۈلۈشىنى خالىمايدىغانلىقىنى، بەلكى ئۇنىڭ قاتىل بولۇپ قالغانلىقى ئۈچۈن ئاخىرەتتە زىيان تارتىشىنى خالايدىغانلىقىنى ئېيتتى. ئۇ: «مەن سېنى ئۆلتۈرۈشكە ئۇرۇنمايمەن، ئەگەر سەن مېنى زۇلۇم قىلىپ ئۆلتۈرسەڭ، مېنى ئۆلتۈرۈش گۇناھى ۋە ئۇنىڭدىن ئىلگىرى قىلغان گۇناھلىرىڭ بىلەن بىرگە قايتىسەن، شۇ ئىككى گۇناھ سېنىڭ ئۈستۈڭدە قالىدۇ، شۇنىڭ بىلەن دوزاخ ئەھلىدىن بولۇپ قالىسەن» دېدى. بۇنداق ئېيتىشى ئۇنىڭ تەقۋالىقى ۋە ئۆزىنىڭ ئاخىرەت ئۈچۈن ئەندىشە قىلغانلىقىدىن ئىدى. ئۇ قاتىل بولۇپ گۇناھ يۈكلەنگەندىن، مەزلۇم بولۇپ ئۆلتۈرۈلۈشنى تاللىدى. زالىملارنىڭ جازاسى دوزاخ بولۇشى ئاللاھنىڭ ئادىل ھۆكمىدۇر.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• بۇ ئايەت ئىنساننى زۇلۇم ۋە ھەددىدىن ئېشىشتىن قايتۇرىدۇ، ئۆزگىنىڭ ھاياتىغا تاجاۋۇز قىلىشنىڭ قانچىلىك ئېغىر گۇناھ ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتىدۇ.
• ئاخىرەت جازاسىغا ئىشىنىش ئىنساننى يامانلىقتىن تىيىدۇ، ئاللاھنىڭ ئادىللىقى ھەر بىر قىلمىشنىڭ ھېسابىنى ئالىدىغانلىقىنى بىلدۈرىدۇ.
• ھابىلنىڭ ئۆزىنى قۇربان قىلىپ، قاتىل بولۇشتىن ساقلىنىشى، مۇسۇلمانلارغا تەقۋا ۋە سەۋر-تاقەت ئۈلگىسىدۇر.
• ئىسلام دىنى ئادالەت، رەھىمدىللىك ۋە ئاخىرەت ئۈچۈن ئىش قىلىش روھىنى تەربىيەلەيدۇ؛ بۇ ئايەت ئوقۇغۇچىنى ياخشىلىققا، زۇلۇمدىن يىراق تۇرۇشقا ۋە ئاللاھنىڭ ھۆكمىگە ئىشىنىشكە چاقىرىدۇ.