سوره مائده — آیه 29

معانی کلمات:

• «أَن تَبُوءَ»: بازگشتن و حمل کردن (گناه را بر عهده گرفتن).
• «بِإِثْمِی»: به گناهِ کشتنِ من (یعنی گناهِ قتلِ من).
• «أَصْحَابِ النَّارِ»: همراهان و ملازمان آتش دوزخ.

تفسیر آیه:

هنگامی که قابیل بر کشتن برادرش هابیل مصمم شد و او را تهدید کرد، هابیل در پاسخ او چنین گفت: «من نمیخواهم با تو بجنگم یا تو را بکشم؛ بلکه اراده من این است که اگر مرا بکشی، تو با گناهِ قتلِ من و نیز با گناهانِ پیشینِ خودت (که از روی ظلم و ستم انجام دادهای) به سوی پروردگار بازگردی و بار سنگین هر دو گناه را بر دوش بکشی. در نتیجه، در روز قیامت از جمله کسانی خواهی بود که در آتش دوزخ جاودانه میمانند و آن عذاب، سزای ستمکارانی است که به دیگران ظلم میکنند و دست به تجاوز میزنند.» هابیل با این سخن، هم بر بیگناهی خود تأکید کرد و هم بر عاقبت شوم برادرش هشدار داد، و نشان داد که او هرگز حاضر نیست با کشتن برادر، خودش مرتکب گناه شود و به ستمکاران بپیوندد.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان مؤمن هرگز در برابر ظلم و تجاوز، دست به مقابله به مثلِ ظالمانه نمیزند و حتی در سختترین شرایط، از مسیر حق و عدالت منحرف نمیشود.
• گناه و ظلم، عاقبت شومی دارد و ستمگر نمیتواند از مجازات الهی بگریزد؛ چرا که خداوند عادل است و هر کسی را به سزای عملش میرساند.
• این آیه نشان میدهد که مؤمنان حتی در برابر دشمنان خود، با بصیرت و روشنگری سخن میگویند و آنان را از عاقبت کارشان آگاه میکنند، نه از روی کینه، بلکه از سر خیرخواهی و دعوت به حق.
• محبت به خدا و ترس از عذاب او، انسان را از گناه بازمیدارد و او را به پرهیز از ظلم و ستم دعوت میکند.