مائدہ سۈرىسى — ئايەت 39

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• تَابَ: تەۋبە قىلدى، يەنى گۇناھىدىن پۇشايمان قىلىپ، ئاللاھقا يۈزلىنىپ، ئۇنىڭغا قايتتى.
• ظُلْمِهِ: ئۇنىڭ زۇلۇمى، بۇ يەردە ئوغرىلىق قىلىش گۇناھىنى كۆرسىتىدۇ.
• أَصْلَحَ: ئىسلاھ قىلدى، يەنى ئەمەلىنى تۈزەتتى، ياخشى ئەمەللەر بىلەن گۇناھىنىڭ ئورنىنى تولدۇردى.
• يَتُوبُ عَلَيْهِ: ئۇنىڭ تەۋبەسىنى قوبۇل قىلىدۇ، ئۇنىڭغا مەرھەمەت قىلىپ، گۇناھىنى ئەپۇ قىلىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئوغرىلىق قىلىش جىنايىتىنى سادىر قىلغان كىشىگە تەۋبە قىلىش ئىشىكىنى ئوچۇق قويۇپ بەردى. كىمكى ئوغرىلىق قىلىپ زۇلۇم قىلغاندىن كېيىن، قىلغان گۇناھىغا چىن كۆڭلىدىن پۇشايمان قىلىپ، ئاللاھقا تەۋبە قىلسا ۋە ئۆز ئەمەلىنى ئىسلاھ قىلىپ، ئوغرىلىقنى تاشلاپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلىشقا ئۆتسە، ئاللاھ ئۇنىڭ تەۋبەسىنى قوبۇل قىلىدۇ. ئاللاھ تائالا ئۆزىنىڭ پەزلى ۋە مەرھەمىتى بىلەن تەۋبە قىلغان بەندىسىنىڭ گۇناھىنى ئەپۇ قىلىدۇ، ئۇنى ئاخىرەتتە ئازابلىمايدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ تەۋبە قىلغان بەندىلىرىنىڭ گۇناھلىرىنى ناھايىتى ئەپۇ قىلغۇچىدۇر، ئۇلارغا ناھايىتى مەرھەمەتلىكتۇر.

شۇنى ئەستە تۇتۇش كېرەككى، تەۋبە قىلىش ئاخىرەت جازاسىنىڭ ئەپۇ قىلىنىشىغا سەۋەب بولسىمۇ، ئەمما ئىش ھاكىملارغا يەتكەن بولسا، ئىسلام شەرىئىتى بەلگىلىگەن ھەددىي جازا (ئوغرىلىق جازاسى) تەۋبە بىلەن ساقلىنىپ قالمايدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ ھەقىقىي ئادىللىقى ۋە جەمئىيەت تەرتىپىنى قوغداش ھېكمىتىنى ئىپادىلەيدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• ئاللاھ تائالا بەندىلىرىگە ناھايىتى مەرھەمەتلىك بولۇپ، ھەر قانداق گۇناھتىن كېيىنمۇ تەۋبە قىلىش ئىشىكىنى ئوچۇق قويغان. بۇ ئىسلام دىنىنىڭ ئۈمىد ۋە رەھمەت دىنى ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
• گۇناھ قىلىپ بولغاندىن كېيىن پەقەت تىل بىلەن تەۋبە قىلىش يېتەرلىك ئەمەس، بەلكى ئەمەلىي ئىسلاھ قىلىش، يەنى گۇناھنى تاشلاپ ياخشى ئەمەللەرگە ئۆتۈش زۆرۈر. بۇ ئىسلامنىڭ ئەمەل ۋە ئىسلاھقا ئەھمىيەت بېرىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئاللاھنىڭ «غەفۇر» ۋە «رەھىم» دېگەن سۈپەتلىرى تەۋبە قىلغۇچىلارغا بولغان چەكسىز مەرھەمىتىنى ئىپادىلەيدۇ. بۇ بەندىلەرنىڭ ئاللاھقا بولغان ئۈمىدىنى كۈچەيتىپ، تەۋبە قىلىشقا ئىلھاملاندۇرىدۇ.
• ئىسلام شەرىئىتى ئادىللىق ۋە جەمئىيەت بىخەتەرلىكىنى قوغداشقا ئەھمىيەت بېرىدۇ. شۇڭا ئوغرىلىق قاتارلىق جىنايەتلەرگە قارشى ھەددىي جازالار بەلگىلەنگەن بولۇپ، بۇ جەمئىيەتنىڭ تىنچلىقى ۋە ئادالەتنى قوغداش ئۈچۈندۇر.
• بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەر قانداق خاتالىق ياكى گۇناھتىن كېيىن ئۈمىدسىزلىككە چۆكمەستىن، ئاللاھقا تەۋبە قىلىپ، ئەمەلىمىزنى ئىسلاھ قىلىش ئارقىلىق يېڭى بىر باشلىنىش قىلىشقا بولىدۇ. بۇ ئىسلامنىڭ ئىنسانپەرۋەرلىك ۋە رەھمەت دىنى ئىكەنلىكىنىڭ روشەن دەلىلىدۇر.