سوره مائده — آیه 39

معانی کلمات:

• تاب: بازگشت از گناه و پشیمانی از آن.
• ظلم: ستم؛ در اینجا منظور گناه و خطا (سرقت) است.
• أصلح: کارهای خود را درست کرد و به صلاح آورد.
• یتوب علیه: توبه او را میپذیرد و رحمت خود را شامل حالش میکند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان حکم قطع دست سارق، در این آیه درِ توبه را به روی بندگان باز میکند و میفرماید: هر کس پس از انجام آن گناه و ستم (سرقت)، از کردهی خود پشیمان شود و به درگاه خدا بازگردد و اعمال خود را اصلاح کند و به صلاح و نیکی روی آورد، خداوند توبهی او را میپذیرد و او را مورد بخشش و رحمت خود قرار میدهد. به راستی که خداوند آمرزندهی گناهان بندگان توبهکار و مهربان نسبت به آنهاست. البته باید دانست که اگر چنین توبهای پس از رسیدن پرونده به دست قاضی و صدور حکم صورت گیرد، حدّ الهی (قطع دست) ساقط نمیشود، اما توبهی خالصانه، عذاب آخرت را از او دور میسازد و او را مشمول مغفرت الهی قرار میدهد.

فواید و پیامهای آیه:

• درِ توبه همیشه به روی گناهکاران باز است و هیچ گناهی، هرچند بزرگ، نمیتواند انسان را از رحمت گستردهی الهی ناامید کند.
• توبهی حقیقی تنها به پشیمانی زبانی نیست؛ بلکه باید با اصلاح اعمال و بازگشت عملی به راه درست همراه باشد.
• خداوند نه تنها گناه را میبخشد، بلکه با پذیرش توبه، محبت و رحمت خود را شامل حال بنده میکند و او را از تاریکی گناه به نور هدایت میبرد.
• این آیه به ما میآموزد که در جامعهی اسلامی، حتی مجرمان نیز نباید از رحمت خدا ناامید شوند و فرصت بازگشت به زندگی پاک و شرافتمندانه را داشته باشند.