سوره مائده — آیه 44

## تفسیر آیه ۴۴ سوره مائده

### معانی واژگان:

• الرَّبَّانِیُّونَ: دانشمندان و عالمان ربّانی که مردم را به دین خدا دعوت میکردند و خود اهل عمل و تقوا بودند.
• الأَحْبَارُ: جمع «حَبر» (به کسر یا فتح حاء)، به معنای دانشمندان و فقیهان یهود.
• اسْتُحْفِظُوا: به امانت سپرده شده بودند و مأمور به حفظ و نگهداری کتاب خدا.
• ثَمَنًا قَلِیلًا: بهای اندک و ناچیز، مانند رشوه، جاه و مقام، مال و منال دنیوی.

### تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه شریفه میفرماید: ما تورات را بر موسی علیهالسلام نازل کردیم، در حالی که در آن هدایت و راهنمایی از گمراهی و نور و روشنایی برای بیان احکام و حقایق وجود داشت. پیامبران بنیاسرائیل که تسلیم فرمان خدا بودند و در برابر او خاضع و منقاد بودند، بر اساس همین تورات میان یهودیان داوری میکردند و هرگز از حکم آن خارج نمیشدند و آن را تحریف نمیکردند.

همچنین دانشمندان ربّانی و فقیهان یهود که از سوی پیامبران به حفظ و تبلیغ کتاب خدا مأمور شده بودند و به آن گواهی میدادند، بر اساس تورات حکم میکردند. آنان امانتداران شریعت بودند و وظیفه داشتند آن را از تحریف و تغییر حفظ کنند و بر درستی آن شهادت دهند.

خداوند به علمای یهود خطاب میکند: از مردم نترسید و در اجرای احکام من از سرزنش و مخالفت آنان هراسی به دل راه ندهید، بلکه تنها از من بترسید و مرا در نظر داشته باشید. آیات و احکام مرا به بهای اندک و ناچیز دنیوی نفروشید و برای رسیدن به مال و مقام، حکم مرا تغییر ندهید و کتمان نکنید.

سپس خداوند حکم کلی و اساسی را بیان میفرماید: هر کس به آنچه خداوند نازل کرده است حکم نکند و آن را نپذیرد و با انکار و استهزا به جای آن حکم دیگری را برگزیند، چنین کسانی به حقیقت کافرند.

### فواید و پیامهای آیه:

1. حاکمیت قوانین الهی بر زندگی انسان: این آیه به ما میآموزد که قوانین و احکام خداوند باید بر تمام شئون زندگی فردی و اجتماعی حاکم باشد و هیچ قانون و مقرراتی نباید جایگزین آن شود.
2. شجاعت در بیان حق: مؤمن باید در برابر ناملایمات و فشارهای مردم شجاع باشد و از هیچ کس جز خدا نهراسد. ترس از مردم نباید مانع اجرای احکام الهی شود.
3. پرهیز از دنیاپرستی و رشوه: علمای دین و همه مؤمنان نباید احکام الهی را به بهای اندک دنیا بفروشند و برای رسیدن به مال، جاه و مقام، حق را کتمان کنند یا تحریف نمایند.
4. امانت داری در تبلیغ دین: کسانی که عهدهدار تبلیغ و تبیین دین هستند، باید امانتدار باشند و دین خدا را بدون کم و کاست به مردم برسانند و از هرگونه تحریف و تغییر آن بپرهیزند.
5. حکم نکردن به غیر از آنچه خدا نازل کرده، نشانه کفر است: این آیه هشدار جدی به همه انسانها میدهد که اگر کسی عالماً و عامداً به جای حکم خدا، به قوانین بشری که مخالف با شریعت الهی است حکم کند و آن را برتر یا همطراز با حکم خدا بداند، در زمره کافران قرار میگیرد.
6. قرآن و اسلام، کاملترین شریعت الهی: این آیه نشان میدهد که خداوند همواره برای هدایت بشر، کتاب و شریعت فرستاده است و اسلام به عنوان آخرین و کاملترین دین، پاسخگوی تمام نیازهای بشریت در همه اعصار است و سعادت دنیا و آخرت در گرو پیروی از آن است.