سوره مائده — آیه 96

معانی کلمات:

• صید البحر: شکار حیوانات دریایی که زنده از آب صید میشوند.
• طعامه: آنچه از دریا بیرون میافتد و خوراکی است، چه زنده باشد چه مرده.
• مَتاعاً: بهرهمندی و استفاده.
• لِلسَّیّارَة: مسافران و کاروانیان.
• حُرُمًا: در حال احرام حج یا عمره.

تفسیر آیه:

خداوند متعال برای شما مسلمانان، شکار حیوانات دریایی را حلال گردانیده است؛ چه آنهایی که زنده صید میشوند و چه آنهایی که بهصورت مرده از دریا بیرون میآیند و خوراکی هستند. این حلال بودن، برای بهرهمندی شماست، چه در حال اقامت در شهر خود باشید و چه در سفر و مسافرت، تا از آن بهره ببرید و توشه راهتان باشد. اما در مقابل، شکار حیوانات خشکی در حالی که محرم هستید (چه برای حج و چه برای عمره) بر شما حرام شده است. پس از خداوند پروا کنید و از دستوراتش اطاعت نمایید و از نواهیاش دوری کنید، چرا که اوست که در روز قیامت، همه شما را بهسوی خود جمع خواهد کرد و بر اساس اعمالتان جزا و پاداش خواهد داد.

فواید و پیامهای آیه:

1. خداوند متعال با حلال کردن صید دریا، آسانگیری و رحمت خود را نسبت به بندگانش نشان داده است و در تنگناها و سفرها، روزی را برای آنان فراهم کرده است.
2. احترام به احرام و مناسک حج، نشاندهنده اهمیت عبادت و بندگی است؛ زیرا انسان در حال احرام، باید از برخی لذتها و امور مباح نیز چشم بپوشد تا روحیه تسلیم و بندگی در او تقویت شود.
3. این آیه به ما میآموزد که دین اسلام، دینی جامع و هماهنگ با نیازهای بشری است؛ هم به نیازهای جسمی و معیشتی انسان توجه دارد و هم به جنبههای معنوی و اخلاص در عبادت.
4. یادآوری حشر و بازگشت بهسوی خداوند، انگیزهای قوی برای تقوا و پرهیزکاری است و انسان را به انجام واجبات و ترک محرمات ترغیب میکند.