Nəcm surəsi — Ayə 30

Sözlərin izahı:

• مَبْلَغُهُم (məbləğuhum): onların çatdıqları son hədd, yetişdikləri son nöqtə.
• ضَلَّ (dəllə): haqq yoldan azdı, doğru yoldan uzaqlaşdı.
• اهْتَدَى (ihtəda): doğru yolu tapdı, hidayətə gəldi.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala buyurur ki, dünyaya bağlanıb axirəti unudanların, yalnız dünya həyatını arzulayanların elmi də, düşüncəsi də ancaq bu qədərə çatır. Onların bütün bilikləri, bütün səyləri dünya malına, dünya zövqünə yönəlibdir; bundan o tərəfə keçə bilmirlər. Onların ağıl dairəsi elə dardır ki, haqqın dərinliklərinə, axirətin həqiqətlərinə yetişə bilmirlər. Buna görə də mələklərə qadın adları vermək kimi əsassız iddialar irəli sürürlər — çünki onların elmi yalnız zahirə, yalnız dünyaya bağlıdır və onlar bu səviyyədən yuxarı qalxa bilmirlər.

Sonra Allah Öz Rəsulunu (sallallahu aleyhi və səlləm) təskin edir və buyurur: Ey Peyğəmbər, sənin Rəbbin kimin haqq yoldan azdığını da, kimin doğru yola gəldiyini də ən yaxşı biləndir. Onların azğınlığı da, möminlərin hidayəti də Allahdan gizli deyildir. Allah hər iki qrupu tanıyır və hər birinə layiq olduğu qarşılığı verəcəkdir. Bu, həm qorxu, həm də ümid mesajıdır: qorxu — haqqa arxa çevirənlər üçün, ümid — doğru yolu tutanlar üçün.

Bu ayə bizə öyrədir ki, insanın dəyəri onun elminin nəyə yönəldiyi ilə ölçülür. Əgər elm yalnız dünya mənfəətinə, şəxsi həvəsə xidmət edirsə, o elm insanı ucaltmır, əksinə, onu olduğu yerdə saxlayır. Amma elm Allahı tanımağa, haqqı tapmağa, axirətə hazırlığa yönəlirsə, o zaman insan həqiqi hidayətə qovuşur. Gəlin biz də elmimizi, düşüncəmizi, qəlbimizi Allahın yoluna yönəldək. Çünki ən böyük uğur — Rəbbimizin bizi doğru yolda tanıması və hidayət əhlindən saymasıdır. Allah heç kəsin halını unutmaz; O, hər kəsi ən incə detallarına qədər bilir və ədalətlə müamilə edəcəkdir.