Ар-Рахман сүрөсү — Аят 16

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• فَبِأَيِّ — кайсы менен, кайсы нерсе менен.
• آلَاءِ — نېمەتтер, жакшылыктар, берекелер (жекелик түрү: إِلْىٌ / آلَاءٌ).
• رَبِّكُمَا — экиңердин Раббиңер (б.а. Аллах Таала).
• تُكَذِّبَانِ — экиңер жалганга чыгарып, танып-билбей жатасыңар, четке кагып жатасыңар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта адамзат менен жиндерге кайрылып: «Оо, адамдар жана жиндер! Экиңердин Раббиңер силерге берген сансыз нېمەتтеринин кайсынысын жалганга чыгарып, четке кагып жатасыңар?» — деп сурап жатат.

Бул суроо адамды ойлонууга чакырат. Анткени Аллах Таала адам баласына жана жиндерге түркүн-түркүн нېمەتтерди берген: жашоо, ден соолук, акыл-эс, угуу, көрүү, сүйлөө, ырыскы, турак-жай, үй-бүлө, ысык-суукту сезүү, жер менен асмандын ортосундагы бардык жакшылыктар. Ошондой эле аларды эң мыкты жаралган макулук кылып жараткан. Ушул нېمەттердин бардыгы Аллахтын ырайымы жана жакшылыгы менен берилген.

Аллах Таала бул аятты Ар-Рахман сүрөсүндө көп жолу кайталайт. Ар бир кайталоо адамды өзүнө келүүгө, Аллахтын нېمەттерин эстеп, Ага шүгүр кылууга чакырат. Анткени нېمەтти танып, шүгүр кылган адам Аллахка жакындайт, ал эми нېمەтти жалганга чыгарган адам адашат.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах Таала бизге берген ар бир нېمەт — Анын чексиз ырайымынын белгиси. Бул нېمەттерди санап бүтүү мүмкүн эмес.
• Ар бир нېمەт үчүн Аллахка шүгүр кылуу — ыймандын жана жакшылыктын белгиси. Шүгүр кылган адамдын нېمەттери дагы артат.
• Бул аят адамды өзүнөн суроо берүүгө үндөйт: «Мен Аллахтын кайсы нېمەтин жалганга чыгарып жатам?» — деп ойлонуу ыйманды бекемдейт.
• Ислам дини — нېمەттерди таануу жана Раббиге шүгүр кылуу дини. Бул дин адамды жакшылыкка, ырайымга жана акыйкатка жетелейт.
• Ар-Рахман сүрөсүндөгү бул кайталоолор адамдын жүрөгүн жумшартып, Аллахтын улуулугун жана мээримин сезүүгө жардам берет. Ошондуктан бул аят аркылуу ар бирибиз Аллахтын нېمەттерин эстеп, Ага ыраазы болуп, жакшылык жолунда болууга умтулабыз.