Rəhman surəsi — Ayə 34

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• فَبِأَيِّ: "Bəs hansı ilə" mənasında olub, sual bildirir.
• آلَاءِ: "Nemətlər", "ne’mətlər", "lütflər" deməkdir. Tək forması "إِلًى" və ya "آلَاء" kimi gəlir; Allahın bəndələrinə bəxş etdiyi saysız-hesabsız yaxşılıqları ifadə edir.
• رَبِّكُمَا: "Sizin ikinizin Rəbbi" — burada iki cinsə (insan və cin) xitab olunur.
• تُكَذِّبَانِ: "İkiniz yalan sayırsınız", "inkar edirsiniz" mənasındadır.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə Rəhman surəsinin ən möhtəşəm ayələrindən biridir. Allah Təala insanlara və cinlərə xitab edərək buyurur: "Ey insanlar və cinlər! Rəbbinizin sizə verdiyi hansı neməti yalan sayırsınız? Hansı lütfü inkar edirsiniz?"

Bu sual təkcə bir sual deyil, həm də bir xəbərdarlıq və düşünməyə dəvətdir. Allah sizə həyat verdi, ağıl verdi, ruzi verdi, sağlamlıq verdi, hidayət verdi, Qur’anı nazil etdi, peyğəmbərlər göndərdi. Bütün bu nemətlər saysız-hesabsızdır. İnsan nə qədər saymağa çalışsa da, Allahın nemətlərini tam şəkildə sayıb bitirə bilməz.

Bu ayə həm də onu göstərir ki, insan və cin öz gücləri ilə Allahın hökmündən qaça bilməzlər. Onlar nə özlərinə fayda verə, nə də zərər verə bilərlər. Hər şey Allahın iradəsi və izni ilə baş verir. Ona görə də bu nemətləri inkar etmək əvəzinə, şükür etmək, Allaha yönəlmək və Onun yolunda olmaq lazımdır.

Bu ayə bizə xatırladır ki, hər nəfəsimiz, hər anımız, hər bir yaxşılıq Allahın bizə olan sonsuz mərhəmətinin nəticəsidir. Gəlin bu nemətləri dərk edək, onları inkar etməyək, əksinə şükür edək və Allaha yaxınlaşaq. Çünki şükür nemətlərin artmasına səbəb olur, inkar isə insanı ziyana uğradır.

3) Dəvət və nəsihət:

Ey insan! Bir anlıq dayan və düşün: bu gün səhər oyandın, nəfəs aldın, yemək yedin, su içdin, sağlamlığın var, ailən var, imanın var. Bunların hamısı Allahın sənə olan sevgisinin əlamətidir. Bəs sən bu nemətlərə necə cavab verirsən? Onları yalan sayırsan, yoxsa şükür edirsən?

Qur’an bizə deyir ki, Allahın nemətlərini inkar edənlər böyük ziyana uğrayacaqlar. Amma şükür edənlərə Allah daha çox verəcəkdir. Gəl bu ayəni oxuyanda qəlbini yoxla: hansı neməti inkar edirsən? Hansı lütfü unutmusan? Allaha tərəf dön, şükür et, Onun yolunda ol. Çünki əsl səadət Allahı tanımaq və Ona şükür etməkdədir.