Ар-Рахман сүресі — Аят 34

1. Сөздердің мағынасы:

• فَبِأَيِّ — "сонда қайсысымен" деген мағынада, сұрақ қою арқылы мойындатуды білдіреді.
• آلَاءِ — "нематтар", "игіліктер", "сыйлықтар" дегенді білдіреді. Бұл сөздің жекеше түрі "إِلًى" немесе "آلَاء" болып, Аллаһтың берген түрлі игіліктерін білдіреді.
• رَبِّكُمَا — "екеуіңнің Раббың" деген мағынада. Мұнда "екеуің" деп жындар мен адамдарға қаратылып айтылған.
• تُكَذِّبَانِ — "екеуің өтірік дейсіңдер", яғни "жалғанға шығарасыңдар" деген мағынаны білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта жындар мен адамдарға қаратып: "Сонда екеуің Раббыңның қайсы игілігін өтірік дейсіңдер?" — деп сұрайды. Бұл сұрақ мойындату мен ескерту мақсатында қойылып отыр. Аллаһтың адамзат пен жындарға берген игіліктері сансыз: өмір, денсаулық, ақыл, иман, ризық, бала-шаға, қауіпсіздік, тура жол және тағы басқалары. Осы игіліктердің барлығы Аллаһтың рақымы мен мейірімінің көрінісі. Адам баласы мен жын осы игіліктерді мойындап, Аллаһқа шүкір етуі тиіс. Алайда олардың кейбіреулері осы игіліктерді жоққа шығарып, Аллаһтың құдіретін, рақымын және әмірлерін өтірікке шығарады. Бұл аят сол адамдарға ескерту ретінде айтылған: сендер Аллаһтың қандай игілігін жоққа шығара аласыңдар? Шындығында, Аллаһтың берген игіліктерінің бірін де жоққа шығаруға ешбір негіз жоқ. Бұл аят "Ар-Рахман" сүресінде бірнеше рет қайталанып, адамдар мен жындарды ойлануға, шүкір етуге және Аллаһтың рақымын мойындауға шақырады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың игіліктері сансыз және олар әр адамның өмірінде күнделікті көрініс табады. Осыны мойындау — иманның белгісі.
• Шүкір ету — Аллаһтың игіліктерін мойындаудың және оған риза болудың көрінісі. Шүкір еткен адам Аллаһтың разылығына ие болады.
• Бұл аят адамды өз өміріндегі игіліктерді санап, оларды берген Аллаһқа алғыс айтуға шақырады.
• Аллаһтың игіліктерін жоққа шығару — үлкен қателік және имансыздықтың белгісі. Сондықтан әр адам өз иманын сақтап, Аллаһтың берген нығметтеріне шүкіршілік етуі керек.
• Бұл аят адамды ойлануға, өз өміріндегі Аллаһтың рақымын көруге және оны мойындауға бастайды. Бұл — иманды нығайтып, Аллаһқа деген махаббатты арттыратын ұлы үндеу.