Rəhman surəsi — Ayə 42

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• فَبِأَيِّ: "Bəs hansı ilə" mənasını verir; sual bildirir və təəccüb, xəbərdarlıq məqsədi daşıyır.
• آلَاءِ: "Nemətlər", "ne’mətlər", "ənamlar" deməkdir. Burada Allahın insanlara və cinlərə bəxş etdiyi saysız-hesabsız yaxşılıqlar nəzərdə tutulur.
• رَبِّكُمَا: "Sizin ikinizin Rəbbi" — burada iki böyük ümmətə, yəni insanlara və cinlərə xitab olunur.
• تُكَذِّبَانِ: "Yalan sayırsınız", "inkar edirsiniz", "danırsınız" mənasındadır. Yəni bu nemətləri qəbul etməyib onları yalan hesab edirsinizmi?

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə Rəhman surəsində dəfələrlə təkrarlanan çox mühüm bir sualdır. Uca Allah insanlara və cinlərə xitab edərək buyurur: "Bəs sizin ikinizin Rəbbinin hansı nemətini yalan sayırsınız?" Yəni Allahın sizə verdiyi bunca yaxşılıqları, sağlamlıq, ruzi, ağıl, hidayət, Qur’an və daha neçə-neçə görünən və görünməyən nemətləri hansını inkar edə bilərsiniz?

Bu sual əslində bir xəbərdarlıqdır və insanı düşünməyə çağırır. Çünki insan nə qədər diqqətsiz olsa da, həyatının hər anında Allahın nemətləri içində yaşayır. Nəfəs aldığı hava, içdiyi su, yediyi yemək, gördüyü işıq, sevdiyi insanlar — hamısı Allahın bizə olan sonsuz mərhəmətinin nişanələridir. Bu ayə həm də onu göstərir ki, Allahın nemətlərini danmaq, onlara laqeyd qalmaq və ya onları başqasına isnad etmək böyük nankorluqdur.

Bu ayə təkcə qorxutma deyil, həm də sevgi və şükr mesajıdır. Uca Allah bizə öz nemətlərini xatırladır ki, biz də Ona şükür edək, Onu tanıyaq və Ona yönələk. Hər dəfə bu ayəni oxuyanda insan özünə sual verməlidir: "Mən Allahın hansı nemətini unutmuşam? Hansına görə şükür etməmişəm?" Bu sual qəlbimizi yumşaldır, bizi Allaha yaxınlaşdırır və şükrə təşviq edir.

3) Dəvət və nəsihət:

Ey insan! Bir anlıq dayan və ətrafına bax. Səhər oyandığın anda sənə verilən göz açmaq, yerimək, danışmaq, düşünmək — bunların hamısı Allahın sənə olan sevgisinin əlamətidir. Əgər bu nemətləri saymağa başlasan, saya bilməyəcəksən. Elə isə gəl, bu nemətləri verəni tanıyaq, Ona şükür edək və Onun yolunda olmağa çalışaq. Çünki şükür nemətləri artırar, nankorluq isə onları əldən verər. Allahın kəlamı bizə hər zaman xatırladır ki, biz Onun qarşısında aciz və ehtiyaclı qullarıq. Gəl, bu çağırışa qulaq asaq və Rəbbimizin nemətlərini danmaq yerinə, Ona həmd və şükür edək.