Rahmon surasi — Oyat 42

Kalimalarning ma'nolari:

• Olo' (آلاء): Ne'matlar, in'omlar, yaxshiliklar.
• Rabbikuma (رَبِّكُمَا): Ikkalangizning Robbingiz — ya'ni, inson va jin toifalariga qaratilgan xitob.
• Tukazzibon (تُكَذِّبَانِ): Yolg'on deb hisoblaysizlar, inkor etasizlar.

Tafsir:

Ey insonlar va jinlar jamoasi! Robbingiz sizlarga cheksiz ne'matlar ato etgan: sizlarni yo'qdan bor qildi, tanangizni mukammal shaklda yaratdi, rizqingizni kafolatlab qo'ydi, dunyo va oxiratda sizlarga rahm qildi. Uning har bir ne'mati — hayot, aql, iymon, salomatlik, osmonu zamin, dengizlar, daryolar, meva-chevalar va boshqa son-sanoqsiz in'omlar — shunchalik ko'pki, ularni sanab bo'lmaydi. Shunday ekan, ey inson va jin, Robbingizning qaysi bir ne'matini inkor qila olasizlar? Qaysi birini yolg'on deb ayta olasizlar? Bu savol — ularni o'ylashga, shukr qilishga va itoatga chorlaydigan ta'sirli bir ogohlantirishdir. Zero, bu ne'matlarning barchasi Allohning fazli va marhamatidir.

Foydalar:

• Ushbu oyat inson va jinni Allohning ne'matlarini sanashga va ularni tan olishga undaydi. Har bir ne'mat — Allohning muhabbati va g'amxo'rligining belgisidir.
• Bu oyat shukr qilishning ahamiyatini o'rgatadi: kim Allohning ne'matlarini ko'p eslasa, qalbi Uning muhabbati bilan to'ladi va ibodatga rag'bati ortadi.
• Oyatda inson va jin birga xitob qilinishi ularning har ikkisi ham Allohning huzurida teng ekanini va ikkalasiga ham hidoyat yo'li ochiqligini bildiradi — bu esa Islomning umuminsoniy (va umumiy mavjudot) da'vatini ko'rsatadi.
• Bu savol tarzidagi ifoda o'quvchini o'z-o'zini hisob-kitob qilishga undaydi: "Men Robbingning qaysi ne'matini inkor etdim? Qaysilariga shukr qildim?" — bu esa tavba va solih amallarga yetaklaydi.