سورت حدید — آیت 3

د کلمو معناګانې:

• الْأَوَّلُ: لومړنی، هغه ذات چې له هغه مخکې هېڅ شی نه و.
• الْآخِرُ: وروستی، هغه ذات چې له هغه وروسته هېڅ شی نشته.
• الظَّاهِرُ: ښکاره، لوړ، هغه ذات چې له هغه پورته هېڅ شی نشته.
• الْبَاطِنُ: پټ، نږدې، هغه ذات چې له هغه ښکته یا دننه هېڅ شی نشته.
• عَلِيمٌ: ډېر پوه، هغه ذات چې پر هر څه بشپړ علم لري.

تفسیر:

الله تعالی هغه ذات دی چې لومړنی دی، یعني له هغه مخکې هېڅ شی نه و او نه له هغه سره بل څوک و. ټول مخلوقات له هغه وروسته پیدا شوي دي. هغه وروستنی هم دی، یعني له هغه وروسته هېڅ شی نشته او ټول به هغه ته راستانه شي. هغه ښکاره دی، یعني د هغه وجود ډېر څرګند او لوړ دی، چې له هغه پورته هېڅ شی نشته او ټول مخلوقات د هغه تر واک لاندې دي. هغه پټ هم دی، یعني د هغه ذات د خلکو له سترګو پټ دی، خو په خپل علم او قدرت سره له هر څه سره نږدې دی. هغه پر هر څه بشپړ پوه دی، نه په ځمکه کې هېڅ شی له هغه پټ دی او نه په اسمان کې، او نه د هغه له علم څخه هېڅ کوچنی یا لوی شی وتلی شي.

فايدې:

1. دا آیت مومنانو ته د الله تعالی د عظمت او کمال یادونه کوي، چې هغه پر هر څه احاطه لري او له هغه هېڅ شی پټ نه دی.
2. په دې پوهېږو چې الله تعالی له زمانې او مکانې پاک دی، هغه لومړی او وروستی دی، ښکاره او پټ دی، نو باید زموږ عبادت او باور هم همداسې وي — یوازې د هغه لپاره.
3. دا آیت د توحید په پیاوړتیا کې مرسته کوي او زړونو ته سکون ورکوي، ځکه چې پوهېږو الله زموږ سره دی، که څه هم موږ هغه نه وینو.
4. په دې پوهېږو چې الله تعالی پر هر څه علم لري، نو باید په خپلو عملونو کې محتاط واوسو، ځکه چې هغه زموږ ټول کارونه ویني او پوهېږي.
5. دا آیت مومنانو ته هیله ورکوي چې الله تعالی د دوی د دعاګانو اورېدونکی او د دوی د حاجتونو پوره کوونکی دی، ځکه چې هغه له دوی سره نږدې دی او پر هر څه پوه دی.