Mucadələ surəsi — Ayə 11

1) Bəzi sözlərin izahı:

• تَفَسَّحُوا: Bir-birinizə yer açın, genişlik verin, sıxışmayın.
• الْمَجَالِس: Məclislər, oturub toplaşdığınız yerlər — xüsusilə Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) məclisi nəzərdə tutulur.
• انشُزُوا: Qalxın, yerinizdən durun, başqalarına yer vermək üçün tərpənin.
• دَرَجَات: Dərəcələr, mənəvi yüksəliş pillələri, savab və razılıq mərtəbələri.
• خَبِير: Hər şeydən xəbərdar olan, gizli-aşkar heç nə Ondan gizli qalmayan.

2) Ayənin təfsiri:

Ey Allaha və Onun Rəsuluna iman gətirənlər! Sizə "Məclisdə bir-birinizə yer açın" deyildikdə, yer açın ki, Allah da sizə Öz rəhmətində, ruzinizdə və axirətdə genişlik versin. Bu, kiçik bir hərəkətdir, amma Allah yanında böyük dəyəri var — çünki qardaşını düşünmək, ona yer vermək imanın gözəlliyindəndir.

Sonra sizə "Qalxın, yerinizi başqasına verin" deyildikdə, tərəddüd etmədən qalxın. Bu qalxmaq sizin üçün itki deyil, əksinə yüksəlişdir. Allah iman gətirənləri və elm verilənləri dərəcə-dərəcə ucaldır. Diqqət yetirin: ayədə əvvəl iman, sonra elm qeyd olunur — bu göstərir ki, elm imanın üzərində qurulduqda insanı həqiqi şərəfə çatdırır. Alimlərin Allah yanındakı məqamı böyükdür; onlar cəmiyyətin işığıdır, yol göstərən ulduzlarıdır.

Allah sizin nə etdiyinizdən tam xəbərdardır. Kim ki təvazökarlıqla qardaşına yer verər, kim ki elm yolunda addımlayar — heç biri diqqətdən kənar qalmayacaq. Bu ayə bizə öyrədir ki, müsəlman cəmiyyəti bir-birini sıxışdıran deyil, bir-birinə genişlik verən, bir-birini ucaldan bir cəmiyyət olmalıdır.

Ey qardaş! Gəl bu ayənin dəvətinə qulaq asaq: məclislərimizdə qardaşımıza yer açaq, elmə hörmət edək, alimlərimizi uca tutaq. Unutma ki, sən kiçik bir yer verməklə Allahdan böyük bir genişlik qazanırsan. Sən qalxmaqla, əslində, Allah yanında yüksəlirsən. Bu, Allahın bizə olan lütfünün gözəl bir nümunəsidir — Onun yolu həmişə verənə daha çox verir, təvazökar olana daha çox ucaldır.