انعام سۈرىسى — ئايەت 32

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• لَعِبٌ: ئويۇن، يەنى ئەمەلىي پايدىسى بولمىغان ئويۇن-كۈلكە.
• لَهْوٌ: بىھۇدە ئىش، كۆڭۈل ئېچىش، ئادەمنى ھەقىقىي مەقسەتتىن چەتنەتكۈچى نەرسە.
• الدَّارُ الْآخِرَةُ: ئاخىرەت يۇرتى، يەنى ئۆلگەندىن كېيىنكى مەڭگۈلۈك ھايات.
• يَتَّقُونَ: تەقۋا قىلىدۇ، يەنى ئاللاھنىڭ ئەمرىنى بەجا كەلتۈرۈپ، چەكلىمىلىرىدىن ساقلىنىدۇ.
• أَفَلَا تَعْقِلُونَ: ئەقىل ئىشلەتمەمسىلەر؟ ئويلىنىپ كۆرمەمسىلەر؟

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

بۇ دۇنيا ھاياتى پەقەت بىر ئويۇن ۋە بىھۇدە ئىشتىن ئىبارەت. بۇ يەردىكى نەرسىلەر ۋاقىتلىق، ئۆتۈپ كېتىدىغان، ئادەمنى ئالدىغان نەرسىلەردۇر. ئاللاھنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن ئىش قىلمايدىغان، پەقەت دۇنيا لەززەتلىرىگە بېرىلىپ كەتكەن كىشىلەر ئۈچۈن بۇ ھايات ھەقىقەتەن ئويۇن-كۈلكە ۋە ئالدامچىلىقتىن باشقا نەرسە ئەمەس.

ئەمما ئاخىرەت يۇرتى تەقۋا قىلغۇچىلار ئۈچۈن ئەڭ ياخشىدۇر. تەقۋا قىلغۇچىلار دېگەنلەر ئاللاھنىڭ ئەمرلىرىنى ئورۇنداپ، چەكلىگەن ئىشلىرىدىن يېنىپ، ئىمان ۋە ئىبادىتىنى ئىخلاس بىلەن ئادا قىلغۇچىلاردۇر. ئۇلار ئۈچۈن ئاخىرەتنىڭ نېئمەتلىرى دۇنيانىڭ ۋاقىتلىق لەززەتلىرىدىن ئەلۋەتتە ياخشى ۋە ئۈستۈندۇر.

ئى ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرگۈچىلەر! دۇنيا زىننەتلىرىگە ئالدانماڭلار. ئەقىللىرىڭلارنى ئىشلىتىپ ئويلىنىڭلار: ئۆتۈپ كېتىدىغان نەرسىنى مەڭگۈ قالىدىغان نەرسىدىن ئەۋزەل كۆرمەڭلار. ئاخىرەت ئۈچۈن ئەمەل قىلىڭلار، ئىمان كەلتۈرۈڭلار ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلىڭلار.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• بۇ ئايەت بىزگە دۇنيا ھاياتىنىڭ ۋاقىتلىق ۋە ئالدامچىلىق ئىكەنلىكىنى، ئاخىرەتنىڭ بولسا مەڭگۈلۈك ۋە ھەقىقىي ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتىدۇ. بۇ ئىسلام دىنىنىڭ ئادەمنى دۇنياغا بېرىلىپ كەتمەستىن، ئاخىرەتنى ئەسلىگە ئېلىشقا تەرغىب قىلىدىغانلىقىنىڭ دەلىلىدۇر.
• ئىسلام دىنى ئادەمنى دۇنيادىن پۈتۈنلەي يۈز ئۆرۈشكە بۇيرۇمايدۇ، بەلكى دۇنيانى ئاخىرەت ئۈچۈن ئۆتۈش يولى قىلىپ، ھەر ئىككى دۇنيانىڭ ياخشىلىقىغا ئېرىشىشكە يېتەكلەيدۇ. بۇ ئايەت ئىسلامنىڭ مۇۋازىنەتلىك ھايات كۆز قارىشىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ.
• تەقۋا قىلغۇچىلار ئۈچۈن ئاخىرەتنىڭ ياخشى ئىكەنلىكى خۇش خەۋەردۇر. بۇ ئىمان ۋە ياخشى ئەمەل قىلغۇچىلارنى خۇشال قىلىدۇ ۋە ئۇلارنى تېخىمۇ كۆپ ياخشىلىق قىلىشقا ئۈندەيدۇ.
• ئايەت ئەقىلنى ئىشلىتىشكە چاقىرىدۇ. ئىسلام دىنى ئەقىل ۋە ئويلىنىشنى قەدىرلەيدىغان، ئادەمنى ھەقىقەتنى تونۇشقا يېتەكلەيدىغان دىندۇر. بۇ ئىسلامنىڭ ئىنسان ئەقلىگە بولغان ھۆرمىتىنىڭ ئىپادىسىدۇر.