An'om surasi — Oyat 42

Kalimalarning ma'nolari:

• بِالْبَأْسَاءِ: qashshoqlik, ochlik va mol-mulkdagi tanglik kabi og'ir sharoitlar.
• وَالضَّرَّاءِ: tanadagi kasalliklar, og'riqlar va zaifliklar.
• يَتَضَرَّعُونَ: o'zlarini xor-u zor qilib, kamtarlik bilan Ollohga yolvoradilar, Unga tavba qilib, iltijo qiladilar.

Tafsir:

Qasamki, ey Muhammad (s.a.v.), sizdan oldin o'tgan turli ummatlarga (xalqlarga) ham elchilar yubordik. Ular elchilarni yolg'onga chiqarib, ularning da'vatidan yuz o'girdilar. Shunda Biz ularni turli sinovlarga duchor qildik: ba'zilarini qashshoqlik, ochlik va mol-mulkdagi tanglik bilan (ba'so), ba'zilarini esa kasallik, dard va tanadagi og'riqlar bilan (zorro) ushladik. Buning sababi shu ediki, ular o'zlarini xor-zor qilib, yolg'iz Ollohga tavba qilib, Unga yolvorishsin, Uning oldida kamtarlik bilan bosh egib, gunohlaridan qaytsinlar. Ya'ni, bu musibatlar ularni hidoyatga yetaklovchi rahmat eshigi bo'lishi kerak edi, lekin ularning ko'pchiligi hali ham iymon keltirmadi.

Foydalar:

1. Musibat va qiyinchiliklar — bu Ollohning bandalariga bo'lgan rahmatining bir ko'rinishi bo'lib, ular orqali inson qalbi yumshaydi, Ollohga yaqinlashadi va gunohlardan poklanadi.
2. Inson o'zini yaxshi holatda ko'rganda ham, qiyinchilikda ham Ollohdan yuz o'girmasligi kerak; balki har ikki holatda ham Unga shukr qilish va tavba qilish lozim.
3. Bu oyat musulmonlarga sabr qilishni va har qanday balo-yu ofatda Ollohning hikmatiga ishonishni o'rgatadi, chunki har bir sinov ortida yaxshilik va ibrat bor.
4. Diniy da'vatda muvaffaqiyatsizlikka uchraganda, tushkunlikka tushmaslik kerak; chunki avvalgi payg'ambarlar ham shunday sinovlardan o'tganlar va ularning sabrlari bizga o'rnakdir.