An'om surasi — Oyat 41

Kalimalarning ma'nolari:

• تَدْعُونَ — chaqirasiz, iltijo qilasiz.
• فَيَكْشِفُ — ochadi, bartaraf qiladi.
• مَا تَدْعُونَ إِلَيْهِ — sizlar bartaraf etilishini so'rayotgan balo va ofatlar.
• تَنسَوْنَ — unutasiz, tark etasiz.
• مَا تُشْرِكُونَ — Allohga sherik qilgan butlar va sajda qiladigan narsalaringiz.

Tafsir:

Haqiqat shuki, ey mushriklar, sizlar qachonki og'ir balo va musibatga duch kelsangiz, o'sha paytda butlaringizni, sanamlaringizni va barcha "xudolar"ingizni unutasiz. Sizlarni yaratgan, rizq bergan va barcha ishlaringizni boshqargan yagona Allohning O'ziga iltijo qilasiz. Chunki sizlarning qalblaringizda Allohning qudrati va ulug'ligi haqidagi fitriy bilim mavjud. Sizlar faqat Ungagina yolvorasiz va Undan baloni bartaraf etishini so'raysiz. Agar U xohlasa, o'sha balo va ofatni sizlardan ochib yuboradi, chunki U hamma narsaga qodirdir. Ammo Uning xohishi hikmat bilan bog'liqdir — ba'zan baloni ochadi, ba'zan esa imtihon sifatida qoldiradi. O'sha og'ir damlarda sizlar Allohga sherik qilgan butlaringizni butunlay unutasiz, chunki ularning hech qanday foyda ham, zarar ham bera olmasligini o'z ko'zingiz bilan ko'rasiz. Bu holat sizlarning qalblaringizda Allohning yagonaligiga bo'lgan fitriy e'tirofning borligini ko'rsatadi, lekin keyinchalik, balo bartaraf bo'lgach, yana shirkka qaytasizlar.

Foydalar:

1. Ushbu oyat insonning tabiatida Allohga bo'lgan ehtiyoj va Unga iltijo qilish hissi mustahkam o'rnashganini ko'rsatadi. Har qanday mushrik ham og'ir damlarda yolg'iz Allohga yolvoradi, bu esa tavhid (yagonalik) e'tiqodining haqiqat ekanligini isbotlaydi.
2. Alloh taolo bandalariga rahmdildir — U balo va musibatlarni ochishga qodirdir, lekin buni O'z hikmati va xohishiga ko'ra qiladi. Bu mo'minlarga Allohga tavakkul qilish va Undan umid qilishni o'rgatadi.
3. Inson qachonki o'z ojizligini his qilsa, yolg'on xudolardan voz kechib, yagona Allohga yuzlanadi. Bu holat insonning qalbini poklash va Allohga yaqinlashish uchun imkoniyatdir.
4. Musibat va qiyinchiliklar insonni g'aflatdan uyg'otadi va unga o'z Robbiga qaytishni eslatadi. Shu bois mo'min har qanday holatda ham Allohni eslaydi va Unga shukr qiladi, mushrik esa faqat og'ir damlarda eslab, keyin yana unutadi.