انعام سۈرىسى — ئايەت 6

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• "قەرن" (قرن): بىر زاماندا ياشىغان جامائەت، ئەۋلاد، دەۋر.
• "مەككەنناهۇم" (مكّنّاهم): ئۇلارغا كۈچ-قۇدرەت ۋە ئىمكانىيەت بەردۇق، يەر يۈزىدە ئورۇنلاشتۇردۇق.
• "مىدراران" (مدرارًا): ئۈزلۈكسىز، مول ياغىدىغان يامغۇر.
• "ئەنشەئنا" (أنشأنا): يارەتتۇق، پەيدا قىلدۇق.
• "بىزۇنۇبىھىم" (بذنوبهم): ئۇلارنىڭ گۇناھلىرى سەۋەبىدىن.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا ئىنسانلارنى ئۆتمۈشتە بولۇپ ئۆتكەن ئۈممەتلەرنىڭ ھالاكىتىدىن ئىبرەت ئېلىشقا چاقىرىدۇ. ئۇلارنىڭ كۆز ئالدىدا روشەن ئەمەسمۇ؟ ئاللاھ تائالا ئۇلاردىن ئىلگىرى نۇرغۇن ئەۋلادلارنى، دەۋرلەرنى ھالاك قىلدى. ئۇلارغا يەر يۈزىدە شۇنداق كۈچ-قۇدرەت ۋە ئىمكانىيەت بەرگەن ئىدۇركى، ھازىرقى كاپىرلارغا بېرىلمىگەن ئىدى. ئۇلارغا ئاسماندىن ئۈزلۈكسىز يامغۇر ياغدۇرۇپ بەردۇق، ئۇلارنىڭ ئاستىدىن دەريالار ئېقىپ تۇردى، يەنى ئۇلارنىڭ ئۆيلىرى ۋە باغ-بوستانلىقلىرىنىڭ ئاستىدىن دەريالار ئېقىپ تۇردى. بۇنداق مول نېمەتلەرگە ئېرىشكەن تۇرۇپ، ئۇلار ئاللاھقا كۇفرىلىق قىلدى، پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلدى. شۇڭا ئاللاھ تائالا ئۇلارنى قىلغان گۇناھلىرى سەۋەبىدىن ھالاك قىلدى ۋە ئۇلاردىن كېيىن باشقا ئەۋلادلارنى، باشقا ئۈممەتلەرنى پەيدا قىلدى. بۇ ئايەت ئاللاھنىڭ ئۆتمۈشتە كاپىر ۋە زالىم ئۈممەتلەرگە قانداق مۇئامىلە قىلغانلىقىنى، ئۇلارغا دۇنيادا مول نېمەتلەر بېرىپ سىنىغانلىقىنى، ئەمما ئۇلارنىڭ شۈكۈر قىلماي كۇفرىلىق قىلغانلىقىنى، ئاخىرىدا گۇناھلىرى سەۋەبىدىن ھالاك قىلىنغانلىقىنى بايان قىلىدۇ. بۇ ئىنسانلار ئۈچۈن چوڭ ئىبرەت ۋە ئەسكەرتىشتۇر.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلىق ساۋاقلار:

• ئاللاھ تائالا ئادىل ۋە ھەكىمدۇر، زالىملارنى جازالايدۇ، مەزمۇم ئۈممەتلەرنى ھالاك قىلىدۇ.
• دۇنيادىكى مول نېمەتلەر ۋە كۈچ-قۇدرەت ئىنساننى ئاللاھقا شۈكۈر قىلىشتىن توسماسلىقى كېرەك، بەلكى ئۇلار ئىنساننى تېخىمۇ ئىتائەتچان قىلىشى لازىم.
• ئۆتمۈشتە بولۇپ ئۆتكەن ئۈممەتلەرنىڭ ھالاكىتىدىن ئىبرەت ئېلىش مۇئمىنلەر ئۈچۈن مۇھىم ساۋاقتۇر.
• ئاللاھ تائالا گۇناھلار سەۋەبىدىن ئۈممەتلەرنى ھالاك قىلىدۇ، شۇڭا گۇناھلاردىن ساقلىنىش ۋە تەۋبە قىلىش لازىمدۇر.
• ئاللاھنىڭ قۇدرىتى چەكسىز، ئۇ خالىغان ۋاقىتتا بىر ئۈممەتنى يوق قىلىپ، ئورنىغا باشقىسىنى پەيدا قىلالايدۇ.
• بۇ ئايەت ئىسلام ۋە قۇرئانغا بولغان ئىشەنچنى كۈچەيتىدۇ، چۈنكى ئۇ ئىنسانلارنى ھەقىقەتكە يېتەكلەيدىغان، ئىبرەت ئالىدىغان ۋە ئاخىرەت ئۈچۈن تەييارلىق قىلىشقا ئۈندەيدىغان ئىلاھىي كالامدۇر.