سوره انعام — آیه 6

معانی کلمات:

• قَرْن: به معنای گروهی از مردم است که در یک عصر و زمان واحد زندگی میکنند.
• مَدْرَارًا: بارانی که پیاپی و پُرپشت میبارد.
• أَنْشَأْنَا: آفریدیم و پدید آوردیم.

تفسیر آیه:

آیا این کافران که وحدانیت خدا را انکار میکنند و پیامبرش محمد (صلیاللهعلیهوسلم) را تکذیب مینمایند، ندیدهاند و ندانستهاند که چه بسیار امتهای پیش از آنان را نابود کردیم؟ امتهایی که در زمین قدرتی به آنان دادیم که به شما ندادیم؛ به آنان ثروت، نیروی بدنی، عمر طولانی و امکاناتی عطا کردیم که شما ای کافران از آن برخوردار نیستید. بارانهای پیاپی و پربرکت را بر آنان فرستادیم و نهرها را از زیر مسکنها و باغهایشان جاری ساختیم تا در نعمت و آسایش زندگی کنند. اما آنان نعمتهای ما را ناسپاسی کردند و پیامبران را تکذیب نمودند و به گناهان خود ادامه دادند. پس به سبب همین گناهانشان آنان را هلاک کردیم و نابودشان ساختیم و پس از آنان گروه دیگری آفریدیم که جانشین آنان در زمین شدند.

این آیه هشداری است به مشرکان مکه که مغرور به قدرت و ثروت خود نباشند، زیرا سنت خداوند بر این است که هر امتی که نعمتها را کفران کند و پیامبران را تکذیب نماید، گرفتار عذاب و هلاکت خواهد شد، هر چند از امکانات و نیروی بیشتری برخوردار باشد.

فواید و درسهای آیه:

1. عبرتگیری از تاریخ: این آیه به ما میآموزد که تاریخ گذشتگان پر از درسهای عبرت است؛ انسان عاقل باید از سرنوشت امتهای پیشین پند بگیرد و راه آنان را تکرار نکند.
2. نعمتهای الهی آزمون است: قدرت، ثروت و امکاناتی که خداوند به انسان میدهد، نه نشانهی رضایت اوست، بلکه گاه آزمون و استدراج است؛ پس نباید به نعمتها مغرور شد، بلکه باید شکرگزار بود.
3. گناه سبب نابودی است: هلاکت امتها تنها به دلیل کفر و گناهانشان بود؛ بنابراین پرهیز از گناه و توبه، عامل بقا و سعادت جامعه است.
4. سنت تغییرناپذیر خداوند: سنت خداوند در هلاکت ظالمان و ناسپاسان تغییرناپذیر است؛ هیچ قدرت و تمدنی نمیتواند در برابر ارادهی الهی بایستد.
5. امید به رحمت الهی: پس از نابودی هر قوم، خداوند گروه دیگری را جایگزین میکند؛ این نشانهی رحمت و حکمت الهی است که زمین هرگز از انسانهای مؤمن و صالح خالی نمیماند و امتهای جدید میتوانند با ایمان و عمل صالح، سعادتمند شوند.