انعام سۈرىسى — ئايەت 77

1. ئايەتتىكى ئاساسلىق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• بازىغان: كۆتۈرۈلۈپ چىققان، يېڭىدىن كۆرۈنگەن.
• ئافال: غايىب بولغان، پاتقان، كۆرۈنمەي كەتكەن.
• ھەيدىنى: توغرا يولغا باشلىشى، يېتەكلىشى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئاي چىققاندا، ئۇنىڭ نۇرى چاچراپ كۆرۈنگەن چاغدا، ئۆز قەۋمىگە ئۆزىنىڭ ئۇلارنىڭ ئېتىقادىنى ئەمەلىي ئىسپات بىلەن ئىنكار قىلىش ئۈچۈن: «بۇ مېنىڭ رەببىم» دېگەن. بۇ ئۇنىڭ ھەقىقىي ئېتىقادى ئەمەس، بەلكى قەۋمىنىڭ ئاي ۋە كۈنلەرگە چوقۇنۇشىنىڭ خاتالىقىنى كۆرسىتىش ئۈچۈن قوللانغان بىر ئۇسۇل ئىدى. ئاندىن ئاي پاتقاندا، ئۇنىڭ ئۆزگىرىپ تۇرىدىغان، غايىب بولىدىغان بىر مەخلۇق ئىكەنلىكىنى كۆرۈپ، ئۆزىنىڭ ئۇنىڭدىن ئۈستۈن ئىكەنلىكىنى ھېس قىلغان ۋە: «ئەگەر رەببىم مېنى توغرا يولغا باشلىمىسا، مەن چوقۇم ئازغۇن قەۋمدىن بولۇپ قالىمەن» دېگەن. بۇ ئۇنىڭ ئۆزىنىڭ ھەقىقىي رەببىگە بولغان ئېھتىياجىنى ۋە تەۋەككۈلچانلىقىنى ئىپادىلەيدۇ. ئۇ پەقەت ئاللاھنىڭ ھىدايىتى بىلەنلا توغرا يولدا مۇقىم تۇرالايدىغانلىقىنى، ئەگەر ئاللاھ يېتەكلىمىسە، ئىنساننىڭ ئۆز كۈچى بىلەن ھەقىقەتنى تاپالمايدىغانلىقىنى چۈشەندۈرگەن. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەر قانداق نەرسە — كۈن، ئاي ياكى باشقا مەخلۇقاتلار بولسۇن — ئۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھ تەرىپىدىن يارىتىلغان، ئۆزگىرىپ تۇرىدىغان، پەقەت ئاللاھلا ئۆزگەرمەيدىغان، ھەممە نەرسىگە كۈچى يېتىدىغان بىردىنبىر رەبتۇر. ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ بۇ سۆزلىرى بىزگە ئاللاھقا بولغان ئىخلاسلىق تەۋەككۈلنى ۋە ھىدايەتنى پەقەت ئۇنىڭدىن سوراشنى ئۆگىتىدۇ. ئاللاھ بىزنى ھەقىقىي توغرا يولغا باشلىسۇن ۋە ئازغۇنلاردىن قىلمىسۇن.